HomeRig VedaMandala 1Sukta 114Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 1.114

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.114)
Devata: Rudra (with Marut-background in the hymn)
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 1.114; verse-length and cadence consistent)

त्वेषं वयं रुद्रं यज्ञसाधं वङ्कुं कविमवसे नि ह्वयामहे । आरे अस्मद्दैव्यं हेळो अस्यतु सुमतिमिद्वयमस्या वृणीमहे ॥

त्वे॒षं व॒यं रु॒द्रं य॑ज्ञ॒साधं॑ व॒ङ्कुं क॒विमव॑से॒ नि ह्व॑यामहे । आ॒रे अ॒स्मद्दैव्यं॒ हेळो॑ अस्यतु सुम॒तिमिद्व॒यम॒स्या वृ॑णीमहे ॥

tveṣáṃ vayáṃ rudráṃ yajñá-sādhaṃ vaṅkúṃ kavím aváse ní hvayāmahe | āré asmád daivyáṃ héḷo asyatu sumatím íd vayám asyá ā́ vṛṇīmahe ||

We call inward for help upon Rudra, the intense Force, accomplisher of the sacrifice, the inward-bending Seer. Far from us may his divine wrath be cast away; it is his luminous goodwill alone that we choose and receive into our being.

त्वे॒षम् । व॒यम् । रु॒द्रम् । य॒ज्ञ॒ऽसाध॑म् । व॒ङ्कुम् । क॒विम् । अव॑से । नि । ह्व॒या॒म॒हे॒ । आ॒रे । अ॒स्मत् । दैव्य॑म् । हेळः॑ । अ॒स्य॒तु॒ । सु॒ऽम॒तिम् । इत् । व॒यम् । अ॒स्य॒ । आ । वृ॒णी॒म॒हे॒ ॥त्वेषम् । वयम् । रुद्रम् । यज्ञसाधम् । वङ्कुम् । कविम् । अवसे । नि । ह्वयामहे । आरे । अस्मत् । दैव्यम् । हेळः । अस्यतु । सुमतिम् । इत् । वयम् । अस्य । आ । वृणीमहे ॥tveṣam | vayam | rudram | yajña-sādham | vaṅkum | kavim | avase | ni | hvayāmahe | āre | asmat | daivyam | heḷaḥ | asyatu | su-matim | it | vayam | asya | ā | vṛṇīmahe

त्वेषम्fierce, blazing
त्वेषम्:
Karma
TypeAdjective
Rootत्वेष (प्रातिपदिक) < √त्विष् (दीप्तौ/तेजने)
वयम्we
वयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रुद्रम्Rudra
रुद्रम्:
Karma
TypeNoun (proper/deity)
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
यज्ञसाधम्accomplishing the sacrifice
यज्ञसाधम्:
Karma
TypeAdjective
Rootयज्ञ-साध (समासः: यज्ञ + साध; साध < √साध् ‘सिद्धौ/साधने’)
वङ्कुम्crooked/bent; winding
वङ्कुम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवङ्कु (प्रातिपदिक)
कविम्seer, poet
कविम्:
Karma
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
अवसेfor help, for protection
अवसे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक; ‘रक्षा/सहाय्य’)
निdown; in, towards (intensively)
नि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
ह्वयामहेwe call upon, we invoke
ह्वयामहे:
TypeVerb
Root√ह्वा (आह्वाने)
आरेfar away
आरे:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootआरे (अव्यय)
अस्मत्from us
अस्मत्:
Apādāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दैव्यम्divine
दैव्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदैव्य (प्रातिपदिक) < देव
हेळःwrath, anger, harm
हेळः:
Karma
TypeNoun
Rootहेळ (प्रातिपदिक)
अस्यतुlet him cast away/drive away
अस्यतु:
TypeVerb
Root√अस् (क्षेपणे/प्रक्षेपणे; ‘to cast/drive away’)
सुमतिम्good thought; favor, benevolence
सुमतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुमति (समासः: सु + मति; मति < √मन् ‘मनने’)
इत्indeed, just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात/अव्यय)
वयम्we
वयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof him (Rudra)
अस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम्/अदस्-प्रत्ययान्त (सर्वनाम-प्रातिपदिक: अस्य = ‘of him/this’)
वृणीमहेwe choose, we seek
वृणीमहे:
TypeVerb
Root√वृ (वरणे)