HomeRig VedaMandala 1Sukta 114Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 1.114

Rishi: Hiraṇyastūpa Āṅgirasa (traditional)
Devata: Rudra
Chandas: Jagatī

मृळा नो रुद्रोत नो मयस्कृधि क्षयद्वीराय नमसा विधेम ते । यच्छं च योश्च मनुरायेजे पिता तदश्याम तव रुद्र प्रणीतिषु ॥

मृ॒ळा नो॑ रुद्रो॒त नो॒ मय॑स्कृधि क्ष॒यद्वी॑राय॒ नम॑सा विधेम ते । यच्छं च॒ योश्च॒ मनु॑राये॒जे पि॒ता तद॑श्याम॒ तव॑ रुद्र॒ प्रणी॑तिषु ॥

mṛḷā́ no rudróta no máyaḥ kṛdhi kṣayádvīrāya námasā vidhēma te | yác cháṃ ca yóś ca mánur ā́yeje pitā́ tád aśyāma táva rudra praṇī́tiṣu ||

Be gracious to us, O Rudra; and make for us a gladness. To the lord of a hero-strong dwelling we do service with obeisance. The peace and the well-being that our father Manu sought by sacrifice—may we attain that in thy guidances, O Rudra.

मृ॒ळ । नः॒ । रु॒द्र॒ । उ॒त । नः॒ । मयः॑ । कृ॒धि॒ । क्ष॒यत्ऽवी॑राय । नम॑सा । वि॒धे॒म॒ । ते॒ । यत् । शम् । च॒ । योः । च॒ । मनुः॑ । आ॒ऽये॒जे । पि॒ता । तत् । अ॒श्या॒म॒ । तव॑ । रु॒द्र॒ । प्रऽनी॑तिषु ॥मृळ । नः । रुद्र । उत । नः । मयः । कृधि । क्षयत्वीराय । नमसा । विधेम । ते । यत् । शम् । च । योः । च । मनुः । आयेजे । पिता । तत् । अश्याम । तव । रुद्र । प्रनीतिषु ॥mṛḷa | naḥ | rudra | uta | naḥ | mayaḥ | kṛdhi | kṣayat-vīrāya | namasā | vidhema | te | yat | śam | ca | yoḥ | ca | manuḥ | āyeje | pitā | tat | aśyāma | tava | rudra | pra-nītiṣu

मृळाbe gracious; show mercy
मृळा:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootमृळ् (धातु; मृळयति) / मृड् (वेद.)
नःto us / our
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रुद्रO Rudra
रुद्र:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
उतand; also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
नःto us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
मयस्कृधिmake (for us) well-being/joy; grant welfare
मयस्कृधि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + मयस् (प्रातिपदिक) → मयस्-कृ
क्षयद्वीरायfor (him who is) possessing abiding/settled heroes (i.e., for our householder with strong sons)
क्षयद्वीराय:
Sampradāna
TypeAdjective
Rootक्षयद्वीर (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-प्रायः ‘क्षयत्-वीर’ = ‘whose men/sons abide/are strong in the dwelling’)
नमसाwith reverence; with homage
नमसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
विधेमmay we serve/perform (worship); may we offer
विधेम:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootधा (धातु) उपसर्ग वि- → वि-धा
तेto you / for you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यत्that which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शम्welfare; auspicious good
शम्:
Karma
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय; ‘शं’ = कल्याणम्) / शम्-प्रातिपदिक
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
योःwell-being; health/comfort
योः:
Karma
TypeNoun
Rootयुष्/योष् (प्रातिपदिक ‘योष्/योस्’ = सुख/आरोग्य-प्रायः; वेद. द्वन्द्व ‘शं च योश्च’)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मनुःManu
मनुः:
Kartā
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
आये॒जेhas worshipped/sacrificed
आये॒जे:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootयज् (धातु) उपसर्ग आ- → आ-यज्
पिताthe father
पिता:
Kartā (समनाधिकरणम् मनुः) / विशेषण-भाव
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अश्यामmay we attain
अश्याम:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootअश् (धातु; ‘अश्नुते’/वेद. ‘अश्’ = प्राप्तौ) / अश् (भक्षणे) → वेद. ‘अश्याम’ = ‘may we attain’
तवof you; your
तव:
Sambandha (genitive relation)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
रुद्रO Rudra
रुद्र:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootरुद्र
प्रणीतीषुin (your) guidances/leadings; under your protections
प्रणीतीषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootप्र-नीति (प्रातिपदिक; प्र- + √नी ‘नेतृ/नयन’ → ‘leading, guidance, protection’)