HomeRig VedaMandala 1Sukta 114Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 1.114

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.114)
Devata: Rudra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

आरे ते गोघ्नमुत पूरुषघ्नं क्षयद्वीर सुम्नमस्मे ते अस्तु । मृळा च नो अधि च ब्रूहि देवाधा च नः शर्म यच्छ द्विबर्हाः ॥

आ॒रे ते॑ गो॒घ्नमु॒त पू॑रुष॒घ्नं क्षय॑द्वीर सु॒म्नम॒स्मे ते॑ अस्तु । मृ॒ळा च॑ नो॒ अधि॑ च ब्रूहि दे॒वाधा॑ च न॒: शर्म॑ यच्छ द्वि॒बर्हा॑: ॥

āré te go-ghnám utá pūruṣa-ghnáṃ kṣáyat-vīra sumnám asmé te astu | mṛḷā́ ca no ádhi ca brūhi devā́dhā ca naḥ śárma yaccha dvi-bárhāḥ ||

Far from you be the slaying of our light-richness and the slaying of our human strength; O giver of abiding heroism, let your favour be with us. Be gracious to us and speak to us from above, O god; and then grant us peace and shelter, O you of double support.

आ॒रे । ते॒ । गो॒ऽघ्नम् । उ॒त । पु॒रु॒ष॒ऽघ्नम् । क्षय॑त्ऽवीर । सु॒म्नम् । अ॒स्मे इति॑ । ते॒ । अ॒स्तु॒ । मृ॒ळ । च॒ । नः॒ । अधि॑ । च॒ । ब्रू॒हि॒ । दे॒व॒ । अध॑ । च॒ । नः॒ । शर्म॑ । य॒च्छ॒ । द्वि॒ऽबर्हाः॑ ॥आरे । ते । गोघ्नम् । उत । पुरुषघ्नम् । क्षयत्वीर । सुम्नम् । अस्मे इति । ते । अस्तु । मृळ । च । नः । अधि । च । ब्रूहि । देव । अध । च । नः । शर्म । यच्छ । द्विबर्हाः ॥āre | te | go--ghnam | uta | puruṣa-ghnam | kṣayat-vīra | sumnam | asme iti | te | astu | mṛḷa | ca | naḥ | adhi | ca | brūhi | deva | adha | ca | naḥ | śarma | yaccha | dvi-barhāḥ

आरेfar away
आरे:
Adhikaraṇa (दूरदेश/परिस्थिति)
TypeIndeclinable
Rootआरे (avyaya-prātipadika)
तेfor you / your
ते:
Sampradāna/सम्बन्ध (to/for you; your)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
गोघ्नम्cow-slaying (harmful to cattle)
गोघ्नम्:
Karma (that which is to be kept away)
TypeAdjective (compound)
Rootगो-घ्न (प्रातिपदिक; गो + √हन् ‘to slay’)
उतand / also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
पूरुषघ्नम्man-slaying
पूरुषघ्नम्:
Karma
TypeAdjective (compound)
Rootपूरुष-घ्न (प्रातिपदिक; पूरुष ‘man’ + √हन्)
क्षयद्वीरO lord of a dwelling with heroes / O possessor of heroes
क्षयद्वीर:
Sambodhana (address)
TypeNoun (vocative epithet)
Rootक्षयद्वीर (प्रातिपदिक; क्षयत्/क्षयद् + वीर)
सुम्नम्favor, grace
सुम्नम्:
Kartā (of अस्तु) / or Karma (desired boon)
TypeNoun
Rootसुम्न (प्रातिपदिक)
अस्मेto us
अस्मे:
Sampradāna (to us)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
तेyour
ते:
सम्बन्ध (of you)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
अस्तुmay it be
अस्तु:
TypeVerb
Root√अस् (भू-सत्तायाम्)
मृळाbe gracious
मृळा:
TypeVerb
Root√मृळ्/मृड् (सुखायाम्/अनुकम्पायाम्; Vedic ‘be gracious’)
and
:
TypeIndeclinable
Root
नःto us
नः:
Sampradāna (to us)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अधिover; moreover
अधि:
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअधि
and
:
TypeIndeclinable
Root
ब्रूहिspeak; declare
ब्रूहि:
TypeVerb
Root√ब्रू (वचने)
देवO god
देव:
Sambodhana
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अधाthen; thereafter
अधा:
TypeIndeclinable
Rootअधा
and
:
TypeIndeclinable
Root
नःto us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
शर्मshelter, protection
शर्म:
Karma (what is to be granted)
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रातिपदिक)
यच्छgrant
यच्छ:
TypeVerb
Root√यम् (दान/नियमन; ‘to give/grant’)
द्विबर्हाःO two-lofty/with two elevations (epithet)
द्विबर्हाः:
Sambodhana
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootद्वि-बर्हस् (प्रातिपदिक; द्वि ‘two’ + बर्हस् ‘height/loft, eminence’)