HomeRig VedaMandala 1Sukta 112Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 1.112

Rishi: Kakṣīvān Dairghatamas
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh

याभिः सिन्धुं मधुमन्तमसश्चतं वसिष्ठं याभिरजरावजिन्वतम् । याभिः कुत्सं श्रुतर्यं नर्यमावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

याभि॒: सिन्धुं॒ मधु॑मन्त॒मस॑श्चतं॒ वसि॑ष्ठं॒ याभि॑रजरा॒वजि॑न्वतम् । याभि॒: कुत्सं॑ श्रु॒तर्यं॒ नर्य॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

yā́bhiḥ síndhuṃ mádhuvantam ásaścatam vásiṣṭhaṃ yā́bhir ajárāv ájinvatam | yā́bhiḥ kútsaṃ śrutáryaṃ náryam ā́vatam tā́bhir ū́ ṣú ūtíbhir aśvinā́ ā́ gatam ||

O Ashvins, by those powers you made the river-flow grow honeyed with delight; by those you strengthened Vasiṣṭha with unfailing vitality. By those you protected Kutsa, Śrutarya, and Narya. With those sure helps, come here to us.

याभिः॑ । सिन्धु॑म् । मधु॑ऽमन्तम् । अस॑श्चतम् । वसि॑ष्ठम् । याभिः॑ । अ॒ज॒रौ॒ । अजि॑न्वतम् । याभिः॑ । कुत्स॑म् । श्रु॒तर्य॑म् । नर्य॑म् । आव॑तम् । ताभिः॑ । ऊँ॒ इति॑ । सु । ऊ॒तिऽभिः॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । आ । ग॒त॒म् ॥याभिः । सिन्धुम् । मधुमन्तम् । असश्चतम् । वसिष्ठम् । याभिः । अजरौ । अजिन्वतम् । याभिः । कुत्सम् । श्रुतर्यम् । नर्यम् । आवतम् । ताभिः । ऊँ इति । सु । ऊतिभिः । अश्विना । आ । गतम् ॥yābhiḥ | sindhum | madhu-mantam | asaścatam | vasiṣṭham | yābhiḥ | ajarau | ajinvatam | yābhiḥ | kutsam | śrutaryam | naryam | āvatam | tābhiḥ | oṃ iti | su | ūti-bhiḥ | aśvinā | ā | gatam

याभिःwith which (fem. instr. pl.)
याभिः:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
सिन्धुम्the Sindhu (river/stream)
सिन्धुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
मधुमन्तम्honey-sweet, rich in sweetness
मधुमन्तम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootमधुमन्त् (प्रातिपदिक; मधु + मन्त्)
असश्चतम्you two accompanied / made (it) go along
असश्चतम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootसच् (धातु; ‘to accompany/attach’) with reduplication a-saścat-
वसिष्ठम्Vasiṣṭha
वसिष्ठम्:
कर्म
TypeProper Noun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक; ऋषिनाम)
याभिःwith which
याभिः:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
अजरौthe two unaging (ones)
अजरौ:
कर्म/सम्बोधन-विशेषण
TypeAdjective
Rootअजर (प्रातिपदिक; a- + जर ‘aging’)
अजिन्वतम्you two impelled / set in motion
अजिन्वतम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootजिव्/जिव्- (वेद. causative sense ‘to set in motion, impel’) → जिन्व्/जिन्वति
याभिःwith which
याभिः:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
कुत्सम्Kutsa
कुत्सम्:
कर्म
TypeProper Noun
Rootकुत्स (प्रातिपदिक; ऋषिनाम)
श्रुतर्यम्Śrutarya (the famed/renowned one; epithet)
श्रुतर्यम्:
कर्म
TypeProper Noun/Adjective
Rootश्रुतर्य (प्रातिपदिक; epithet/name)
नर्यम्manly, heroic
नर्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootनर्य (प्रातिपदिक; ‘manly, belonging to men’)
आवतम्you two helped / protected
आवतम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootअव् (धातु; ‘to help, protect’) with preverb आ-
ताभिःwith those
ताभिः:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त-
indeed, and
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
षुjust, straightaway
षु:
TypeIndeclinable
Rootषु (निपात; वेद.)
ऊतिभिःwith (your) aids/helpings
ऊतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक; ‘help, aid’)
अश्विनाO Aśvins (you two horsemen)
अश्विना:
सम्बोधन
TypeProper Noun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक; देवताद्वय-नाम)
गतम्come/go (hither), you two
गतम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootगम् (धातु; ‘to go’)