HomeRig VedaMandala 1Sukta 112Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 1.112

Rishi: Kakṣīvān Dairghatamas (traditionally ascribed for RV 1.112)
Devata: Aśvinau (the Ashvin twins)
Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas; typical for Ashvin praise and narratives)

याभिः शचीभिर्वृषणा परावृजं प्रान्धं श्रोणं चक्षस एतवे कृथः । याभिर्वर्तिकां ग्रसिताममुञ्चतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

याभि॒: शची॑भिर्वृषणा परा॒वृजं॒ प्रान्धं श्रो॒णं चक्ष॑स॒ एत॑वे कृ॒थः । याभि॒र्वर्ति॑कां ग्रसि॒ताममु॑ञ्चतं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

yā́bhiḥ śacī́bhir vṛṣaṇā parā-vṛ́jaṃ prá andháṃ śróṇaṃ cákṣase étave kṛtháḥ | yā́bhir vártikāṃ grasitā́m amuñcatam tā́bhir ū́ ṣú ūtíbhir aśvinā́ ā́ gatam ||

O Ashvins, strong lords of luminous force, by those master-powers of yours you turned Parāvṛj—blind and lamed—forward into seeing and movement. By those same powers you released the quail that had been swallowed (by darkness). With those swift and sure succours, come here to us.

याभिः॑ । शची॑भिः । वृ॒ष॒णा॒ । प॒रा॒ऽवृज॑म् । प्र । अ॒न्धम् । श्रो॒णम् । चक्ष॑से । एत॑वे । कृ॒थः । याभिः॑ । वर्ति॑काम् । ग्र॒सि॒ताम् । अमु॑ञ्चतम् । ताभिः॑ । ऊँ॒ इति॑ । सु । ऊ॒तिऽभिः॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । आ । ग॒त॒म् ॥याभिः । शचीभिः । वृषणा । परावृजम् । प्र । अन्धम् । श्रोणम् । चक्षसे । एतवे । कृथः । याभिः । वर्तिकाम् । ग्रसिताम् । अमुञ्चतम् । ताभिः । ऊँ इति । सु । ऊतिभिः । अश्विना । आ । गतम् ॥yābhiḥ | śacībhiḥ | vṛṣaṇā | parāvṛjam | pra | andham | śroṇam | cakṣase | etave | kṛthaḥ | yābhiḥ | vartikām | grasitām | amuñcatam | tābhiḥ | oṃ iti | su | ūti-bhiḥ | aśvinā | ā | gatam

याभिःby which (aids/powers)
याभिः:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘य’)
शचीभिःwith powers/skills
शचीभिः:
करण
TypeNoun
Rootशची- (प्रातिपदिक)
वृषणाO you two mighty/bull-like ones
वृषणा:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootवृषण- (प्रातिपदिक)
परावृजम्one cast aside/removed
परावृजम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootपरावृज्- (प्रातिपदिक; ‘one turned away/removed’)
प्रforth; forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
अन्धम्the blind (man)
अन्धम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootअन्ध- (प्रातिपदिक)
श्रोणम्the lame (man)
श्रोणम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootश्रोण- (प्रातिपदिक)
चक्षसेfor sight/vision
चक्षसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootचक्षस्- (प्रातिपदिक)
एतवेto go/attain (it)
एतवे:
प्रयोजन
TypeVerb (infinitive)
Rootइ- (धातु) → एतृ/एतु (इन्फिनिटिव्-रूप)
कृथःyou two have made/did
कृथः:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ- (धातु)
याभिःby which
याभिः:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘य’)
वर्तिकाम्the quail (bird)
वर्तिकाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवर्तिका- (प्रातिपदिक)
ग्रसिताम्swallowed/seized
ग्रसिताम्:
कर्म (विशेषण-भावेन)
TypeParticiple (past passive)
Rootग्रस्- (धातु) → ग्रसित (क्त-प्रत्यय)
अमुञ्चतम्you two released
अमुञ्चतम्:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच्- (धातु) + अ (अगम) → अमुञ्चत्
ताभिःwith those
ताभिः:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘त’)
indeed; just
:
TypeIndeclinable
Rootऊ (निपात)
षुquickly; straightway
षु:
TypeIndeclinable
Rootषु (निपात)
ऊतिभिःwith helps/aids
ऊतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootऊति- (प्रातिपदिक)
अश्विनाO Aśvins (you two)
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun (deity name)
Rootअश्विन्- (प्रातिपदिक)
गतम्come; arrive
गतम्:
क्रिया (आह्वान)
TypeParticiple (past active/resultative)
Rootगम्- (धातु) → गत (क्त-प्रत्यय)