HomeRig VedaMandala 1Sukta 112Mantra 24
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 24

Sukta 1.112

Rishi: Ghoṣā Kāksīvatī (traditional)
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh (closing verses often shift; this verse is commonly scanned as Triṣṭubh)

अप्नस्वतीमश्विना वाचमस्मे कृतं नो दस्रा वृषणा मनीषाम् । अद्यूत्येऽवसे नि ह्वये वां वृधे च नो भवतं वाजसातौ ॥

अप्न॑स्वतीमश्विना॒ वाच॑म॒स्मे कृ॒तं नो॑ दस्रा वृषणा मनी॒षाम् । अ॒द्यू॒त्येऽव॑से॒ नि ह्व॑ये वां वृ॒धे च॑ नो भवतं॒ वाज॑सातौ ॥

ápnasvatīm aśvinā́ vā́cam asmḗ kṛtáṃ no dasrā vṛṣaṇā manīṣā́m | adyū́tye ávase ní hvaye vāṃ vṛ́dhe ca no bhavataṃ vā́ja-sātau ||

Make for us, O Aśvins, a speech rich in attainment, and fashion for us, O Wonder-Workers, a strong and fruitful thought. For the help that shines out today I call you down; become for us an increasing power in the winning of plenitude.

अप्न॑स्वतीम् । अ॒श्वि॒ना॒ । वाच॑म् । अ॒स्मे इति॑ । कृ॒तम् । नः॒ । द॒स्रा॒ । वृ॒ष॒णा॒ । म॒नी॒षाम् । अ॒द्यू॒त्ये॑ । अव॑से । नि । ह्व॒ये॒ । वा॒म् । वृ॒धे । च॒ । नः॒ । भ॒व॒त॒म् । वाज॑ऽसातौ ॥अप्नस्वतीम् । अश्विना । वाचम् । अस्मे इति । कृतम् । नः । दस्रा । वृषणा । मनीषाम् । अद्यूत्ये । अवसे । नि । ह्वये । वाम् । वृधे । च । नः । भवतम् । वाजसातौ ॥apnasvatīm | aśvinā | vācam | asme iti | kṛtam | naḥ | dasrā | vṛṣaṇā | manīṣām | adyūtye | avase | ni | hvaye | vām | vṛdhe | ca | naḥ | bhavatam | vāja-sātau

अप्नस्वतीम्wealth-bearing, rich in goods
अप्नस्वतीम्:
कर्म (वाचम् विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअप्नस्वत् (प्रातिपदिक; अप्नस् ‘सम्पत्ति/धन’ + -वत्)
अश्विनाO Aśvins (dual)
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
वाचम्speech, utterance
वाचम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
अस्मेfor us / to us
अस्मे:
सम्प्रदान (प्राप्त्यर्थे ‘to us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
कृतम्made, fashioned
कृतम्:
विशेषण (वाचम्)
TypeParticiple
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त, भूतकृदन्त/कर्मणि)
नःof us / for us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (context: ‘for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
दस्राO wondrous/skillful ones
दस्रा:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet)
Rootदस्र (प्रातिपदिक)
वृषणाO vigorous/bull-like ones
वृषणा:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
मनीषाम्thought, insight, inspired intelligence
मनीषाम्:
कर्म (कृ-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootमनीषा (प्रातिपदिक)
अद्यूत्येin the non-shining (time), in darkness
अद्यूत्ये:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअद्यूति (प्रातिपदिक; ‘अ-’ + द्युति ‘प्रकाश/दीप्ति’)
अवसेfor help, for protection
अवसे:
प्रयोजन/सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक)
निdown, in; (as preverb)
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
ह्वयेI call/invoke
ह्वये:
क्रिया
TypeVerb
Rootह्वे/ह्वा (धातु ‘आह्वान’)
वाम्you two
वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
वृधेfor increase, for growth
वृधे:
प्रयोजन/सम्प्रदान
TypeNoun
Rootवृध् (धातु) → वृधि/वृद्धि (प्रातिपदिक; ‘वृद्धि/वर्धन’)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
नःof us / for us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
भवतम्be (you two), become
भवतम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु)
वाजसातौin the winning of the prize; in the contest for booty
वाजसातौ:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवाजसाति (प्रातिपदिक; वाज ‘प्राइज/strength’ + साति ‘winning’)