HomeRig VedaMandala 1Sukta 112Mantra 23
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 23

Sukta 1.112

Rishi: Ghoṣā Kāksīvatī (traditional)
Devata: Aśvinau
Chandas: Jagatī

याभिः कुत्समार्जुनेयं शतक्रतू प्र तुर्वीतिं प्र च दभीतिमावतम् । याभिर्ध्वसन्तिं पुरुषन्तिमावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

याभिऒ: कुत्स॑मार्जुने॒यं श॑तक्रतू॒ प्र तु॒र्वीतिं॒ प्र च॑ द॒भीति॒माव॑तम् । याभिऒर्ध्व॒सन्तिं॑ पुरु॒षन्ति॒माव॑तं॒ ताभिऑरू॒ षु ऊ॒तिभिऑरश्विऒना ग॑तम् ॥

yā́bhiḥ kútsam ārjuneyáṃ śatakratū prá turvī́tiṃ prá ca dabhī́tim ā́vatam | yā́bhir dhvasántiṃ puru-sántim ā́vataṃ tā́bhir ū ṣú ūtíbhir aśvinā́ ā́ gatam ||

With those powers by which you helped Kutsa the Ārjuneya, and by which you helped Turvīti and Dabhīti forward; with those by which you helped Dhvasanti and Purusanti—by those swift helps, O Aśvins, come to us.

याभिः॑ । कुत्स॑म् । आ॒र्जु॒ने॒यम् । श॒त॒क्र॒तू॒ इति॑ शतऽक्रतू । प्र । तु॒र्वीति॑म् । प्र । च॒ । द॒भीति॑म् । आव॑तम् । याभिः॑ । ध्व॒सन्ति॑म् । पु॒रु॒ऽसन्ति॑म् । आव॑तम् । ताभिः॑ । ऊँ॒ इति॑ । सु । ऊ॒तिऽभिः॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । आ । ग॒त॒म् ॥याभिः । कुत्सम् । आर्जुनेयम् । शतक्रतू इति शतक्रतू । प्र । तुर्वीतिम् । प्र । च । दभीतिम् । आवतम् । याभिः । ध्वसन्तिम् । पुरुसन्तिम् । आवतम् । ताभिः । ऊँ इति । सु । ऊतिभिः । अश्विना । आ । गतम् ॥yābhiḥ | kutsam | ārjuneyam | śatakratūitiśata-kratū | pra | turvītim | pra | ca | dabhītim | āvatam | yābhiḥ | dhvasantim | puru-santim | āvatam | tābhiḥ | oṃ iti | su | ūti-bhiḥ | aśvinā | ā | gatam

याभिःby which (aids/means)
याभिः:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
कुत्सम्Kutsa
कुत्सम्:
कर्म
TypeNoun (proper name)
Rootकुत्स (प्रातिपदिक)
अर्जुनेयम्the descendant of Arjuna
अर्जुनेयम्:
कर्म
TypeAdjective (patronymic epithet)
Rootअर्जुन (प्रातिपदिक) + -एय (अपत्य/वंश-प्रत्यय)
शतक्रतूO hundred-powered one
शतक्रतू:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootशत-क्रतु (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
तुर्वीतिम्Tūrvīti (a person/ally)
तुर्वीतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootतुर्वीति (प्रातिपदिक)
प्रforth
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (निपात)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
दभीतिम्Dabhīti (a person/ally)
दभीतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदभीति (प्रातिपदिक)
towards, hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
अवतम्helped, protected
अवतम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअव् (धातु) / अव (प्रातिपदिक ‘help, protection’) → अवत् (possessive)
याभिःby which
याभिः:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम) → य-
ऊर्ध्वसन्तिम्Ūrdhvasanti (a person/ally)
ऊर्ध्वसन्तिम्:
कर्म
TypeNoun (proper name/epithet)
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक) + सन्ति (प्रातिपदिक/नाम; RV-विशेष)
पुरुषन्तिम्Puruṣanti (a person/ally)
पुरुषन्तिम्:
कर्म
TypeNoun (proper name)
Rootपुरुषन्ति (प्रातिपदिक)
towards
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
अवतम्helped, protected
अवतम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअव् / अवत्
ताभिःwith those
ताभिः:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम) → त-
hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
रूcome swiftly / hasten (you two)
रू:
क्रिया
TypeVerb
Rootरु (धातु; RV-रूप ‘to roar/cry’ अथवा ‘to hasten’—पाठभेदेषु)
षुindeed, quickly
षु:
TypeIndeclinable
Rootषु (निपात; वैदिक)
ऊतिभिःwith helps, with succours
ऊतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun (dual deity)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक; देवता-नाम)
गतम्come, go (hither)
गतम्:
क्रिया
TypeVerb (participle used imperatively)
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त; क्त)