HomeRig VedaMandala 1Sukta 112Mantra 19
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 19

Sukta 1.112

Rishi: Ghoṣā Kāksīvatī (traditional ascription for RV 1.112)
Devata: Aśvinau
Chandas: Jagatī

याभिः पत्नीर्विमदाय न्यूहथुरा घ वा याभिररुणीरशिक्षतम् । याभिः सुदास ऊहथुः सुदेव्यं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

याभिऒ: पत्नी॑र्विम॒दाय॑ न्यू॒हथु॒रा घ॑ वा॒ याभिऒररु॒णीरशिऑक्षतम् । याभिऑ: सु॒दास॑ ऊ॒हथु॑: सुदे॒व्यं१॒॑ ताभिऑरू॒ षु ऊ॒तिभिऑरश्विऒना ग॑तम् ॥

yā́bhiḥ pátnīr vi-madā́ya ni-ū́hathur ā́ gha vā́ yā́bhir aruṇī́r aśíkṣatam | yā́bhiḥ su-dā́sa ū́hathuḥ su-devyáṃ tā́bhir ū ṣú ūtíbhir aśvinā́ ā́ gatam ||

With those powers by which you brought the wives to Vimad, and with those by which you trained the ruddy ones to right action; with those by which you conveyed to Sudās the good divinity—by those swift helps, O Aśvins, come to us.

याभिः॑ । पत्नीः॑ । वि॒ऽम॒दाय॑ । नि॒ऽऊ॒हथुः॑ । आ । घ॒ । वा॒ । याभिः॑ । अ॒रु॒णीः । अशि॑क्षतम् । याभिः॑ । सु॒ऽदासे॑ । ऊ॒हथुः॑ । सु॒ऽदे॒व्य॑म् । ताभिः॑ । ऊँ॒ इति॑ । सु । ऊ॒तिऽभिः॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । आ । ग॒त॒म् ॥याभिः । पत्नीः । विमदाय । निऊहथुः । आ । घ । वा । याभिः । अरुणीः । अशिक्षतम् । याभिः । सुदासे । ऊहथुः । सुदेव्यम् । ताभिः । ऊँ इति । सु । ऊतिभिः । अश्विना । आ । गतम् ॥yābhiḥ | patnīḥ | vi-madāya | ni-ūhathuḥ | ā | gha | vā | yābhiḥ | aruṇīḥ | aśikṣatam | yābhiḥ | su-dāse | ūhathuḥ | su-devyam | tābhiḥ | oṃ iti | su | ūti-bhiḥ | aśvinā | ā | gatam

याभिःwith which (aids/means)
याभिः:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘य’)
पत्नीःwives
पत्नीः:
कर्म
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक) < पत्नि
विमदायfor Vimad(a)
विमदाय:
सम्प्रदान
TypeProper Noun
Rootविमद (प्रातिपदिक; नाम)
न्यूहथुःyou two conveyed/brought
न्यूहथुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootवह् (धातु) + नि- (उपसर्ग)
राघवाO swift ones (O Rāghavā)
राघवा:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative epithet) / Proper epithet
Rootराघव (प्रातिपदिक; विशेषण/नाम) < रघु
याभिःwith which
याभिः:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘य’)
अरुणीःruddy/dawn-mares (Arunīs)
अरुणीः:
कर्म
TypeNoun/Adjective (f.)
Rootअरुणी (प्रातिपदिक) < अरुण
अशिआक्षतम्(that which) you two caused to reach/attain (successfully)
अशिआक्षतम्:
कर्म
TypeParticiple/Adjectival Kṛdanta
Rootअशि-आक्षत (कृदन्त-प्रातिपदिक; ‘अशि’ + √अक्ष्/आक्ष् ‘to reach/attain’ with preverb ā-)
याभिःwith which
याभिः:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘य’)
सुदासःSudās
सुदासः:
कर्ता (उद्धृत/उल्लिखित) अथवा विषय
TypeProper Noun
Rootसुदास (प्रातिपदिक; नाम)
ऊहथुःyou two carried/bore
ऊहथुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootवह् (धातु) + उ/आ- (वेदिक-प्रयोग; ‘ऊह’ = वह्-धातोः रूप-पर्याय)
सुदेव्यम्auspicious divinity / good fortune
सुदेव्यम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootसु-देव्य (प्रातिपदिक; ‘good divinity/auspicious godhead’)
ताभिःwith those
ताभिः:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘त’)
indeed / and
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
षुnow / pray
षु:
TypeIndeclinable
Rootषु (वेदिक निपात)
ऊतिभिःwith helps/aids
ऊतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक) < √अव्/ऊ (रक्षण/सहाय)
अश्विनौO Aśvins (the two horsemen)
अश्विनौ:
सम्बोधन (आह्वान) / कर्ता
TypeProper Noun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक; देवता)
गतम्come / arrive
गतम्:
क्रिया (आह्वान)
TypeParticiple (past passive) used as imperative-like request
Root√गम् (धातु) → गत (कृदन्त)