HomeRig VedaMandala 1Sukta 112Mantra 17
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 17

Sukta 1.112

Rishi: Kakṣīvān Dairghatamas
Devata: Aśvinau (with Agni referenced as inner/outer flame)
Chandas: Triṣṭubh

याभिः पठर्वा जठरस्य मज्मनाग्निर्नादीदेच्चित इद्धो अज्मन्ना । याभिः शर्यातमवथो महाधने ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

याभि॒: पठ॑र्वा॒ जठ॑रस्य म॒ज्मना॒ग्निर्नादी॑देच्चि॒त इ॒द्धो अज्म॒न्ना । याभि॒: शर्या॑त॒मव॑थो महाध॒ने ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

yā́bhiḥ páṭharvā jaṭhárasya májmanā agnír ná adī́dec citá íddho ájmann ā́ | yā́bhiḥ śáryātam avátho mahā-dháne tā́bhir ū́ ṣú ūtíbhir aśvinā́ ā́ gatam ||

By those powers, through the might within the belly, the kindled fire on the altar blazed as if it would not die out. By those you helped Śaryāta in the great winning of riches. With those aids, O Ashvins, come here to us.

याभिः॑ । पठ॑र्वा । जठ॑रस्य । म॒ज्मना । अ॒ग्निः । न । अदी॑देत् । चि॒तः । इ॒द्धः । अज्म॑न् । आ । याभिः॑ । शर्या॑तम् । अव॑थः । म॒हा॒ऽध॒ने । ताभिः॑ । ऊँ॒ इति॑ । सु । ऊ॒तिऽभिः॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । आ । ग॒त॒म् ॥याभिः । पठर्वा । जठरस्य । मज्मना । अग्निः । न । अदीदेत् । चितः । इद्धः । अज्मन् । आ । याभिः । शर्यातम् । अवथः । महाधने । ताभिः । ऊँ इति । सु । ऊतिभिः । अश्विना । आ । गतम् ॥yābhiḥ | paṭharvā | jaṭharasya | majmanā | agniḥ | na | adīdet | citaḥ | iddhaḥ | ajman | ā | yābhiḥ | śaryātam | avathaḥ | mahādhane | tābhiḥ | oṃ iti | su | ūti-bhiḥ | aśvinā | ā | gatam

याभिःwith which (aids/means)
याभिः:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘य’)
पठर्वाPāṭharvan (a seer/figure)
पठर्वा:
कर्तृ
TypeNoun (proper name)
Rootपठर्वन् (प्रातिपदिक)
जठरस्यof the belly/womb
जठरस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootजठर (प्रातिपदिक)
मज्मनाby (his/its) might/strength
मज्मना:
करण
TypeNoun
Rootमज्मन् (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni (fire)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
आदीदेत्would blaze/shine
आदीदेत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootदीद्/दीद् (धातु; Vedic intens./aor. formation), √दीद्/√दी (दीप्तौ)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
इद्धःkindled
इद्धः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeParticiple (adjective)
Rootइन्ध् (धातु) → इद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
अज्मन्on the path/way
अज्मन्:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअज्मन् (प्रातिपदिक)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
towards, hither
:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootआ (उपसर्ग)
याभिःwith which
याभिः:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘य’)
शर्यातम्Śaryāta (a man/king)
शर्यातम्:
कर्म
TypeNoun (proper name)
Rootशर्यात (प्रातिपदिक; नाम)
अवथःyou two helped/protected
अवथः:
क्रिया
TypeVerb
Root√अव् (रक्षणे/अवने) → अवथ (2nd pl. perf./aor. in Vedic usage)
महाधनेin great wealth/at a great prize
महाधने:
अधिकरण
TypeNoun (compound)
Rootमहा-धन (समास-प्रातिपदिक)
ताभिःwith those
ताभिः:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘त’)
indeed, just
:
TypeIndeclinable
Rootऊ (निपात; वेदिक)
षुquickly, straightway
षु:
TypeIndeclinable
Rootषु (निपात; वेदिक)
ऊतिभिःwith helps/aids
ऊतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
अश्विनाO Aśvins (the two horsemen)
अश्विना:
कर्तृ (सम्बोधनार्थेऽपि पठ्यते)
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक; द्विवचन-देवता)
गतम्come (hither)
गतम्:
क्रिया (आह्वान/आदेश)
TypeParticiple used as imperative-like injunctive
Root√गम् (गतौ) → गत (कृदन्त)