HomeRig VedaMandala 1Sukta 112Mantra 15
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 15

Sukta 1.112

Rishi: Kakṣīvān Dairghatamas
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh

याभिर्वम्रं विपिपानमुपस्तुतं कलिं याभिर्वित्तजानिं दुवस्यथः । याभिर्व्यश्वमुत पृथिमावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

याभि॑र्व॒म्रं वि॑पिपा॒नमु॑पस्तु॒तं क॒लिं याभि॑र्वि॒त्तजा॑निं दुव॒स्यथ॑: । याभि॒र्व्य॑श्वमु॒त पृथि॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

yā́bhir vamráṃ vi-pipānáṃ upa-stutáṃ kalíṃ yā́bhir vitta-jā́niṃ duvasyáthāḥ | yā́bhir vy-àśvam utá pṛ́thim ā́vatam tā́bhir ū́ ṣú ūtíbhir aśvinā́ ā́ gatam ||

By those powers you served and fostered Vamra, the eager drinker, praised near at hand; by those you honoured Kali who knows the gain. By those you helped Vy-aśva and also Pṛthi. With those aids, O Ashvins, come here to us.

याभिः॑ । व॒म्रम् । वि॒ऽपि॒पा॒नम् । उ॒प॒ऽस्तु॒तम् । क॒लिम् । याभिः॑ । वि॒त्तऽजा॑निम् । दु॒व॒स्यथः॑ । याभिः॑ । विऽअ॑श्वम् । उ॒त । पृथि॑म् । आव॑तम् । ताभिः॑ । ऊँ॒ इति॑ । सु । ऊ॒तिऽभिः॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । आ । ग॒त॒म् ॥याभिः । वम्रम् । विपिपानम् । उपस्तुतम् । कलिम् । याभिः । वित्तजानिम् । दुवस्यथः । याभिः । विअश्वम् । उत । पृथिम् । आवतम् । ताभिः । ऊँ इति । सु । ऊतिभिः । अश्विना । आ । गतम् ॥yābhiḥ | vamram | vi-pipānam | upa-stutam | kalim | yābhiḥ | vitta-jānim | duvasyathaḥ | yābhiḥ | vi-aśvam | uta | pṛthim | āvatam | tābhiḥ | oṃ iti | su | ūti-bhiḥ | aśvinā | ā | gatam

याभिःby which (aids/means)
याभिः:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
वम्रम्Vamra (a man/person named Vamra)
वम्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवम्र (प्रातिपदिक)
विपिपानम्drinking eagerly / having drunk
विपिपानम्:
कर्म (वम्रम्-विशेषणम्)
TypeParticiple (Adjective)
Rootपा (धातु) → वि-पि-पान (कृदन्त; परिपूर्ण/तीव्र-भाव)
उपस्तुतम्praised / lauded
उपस्तुतम्:
कर्म (वम्रम्-विशेषणम्)
TypeParticiple (Adjective)
Rootस्तु (धातु) + उप- → उप-स्तुत (कृदन्त)
कलिम्Kali (a person named Kali)
कलिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
याभिःby which (aids/means)
याभिः:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
वित्तजानिम्Vittajāni (a person named Vittajāni)
वित्तजानिम्:
कर्म
TypeNoun (compound)
Rootवित्तजानि (प्रातिपदिक; समासः: वित्त-जानि)
दुवस्यथःyou two serve / honour
दुवस्यथः:
क्रिया (कर्तृ: अश्विना)
TypeVerb
Rootदुवस्य (धातु; ‘to serve, honour’)
याभिःby which (aids/means)
याभिः:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
व्यश्वम्Vyaśva (a person named Vyaśva)
व्यश्वम्:
कर्म
TypeNoun
Rootव्यश्व (प्रातिपदिक)
उतand / also
उत:
समुच्चय/निपात
TypeIndeclinable
Rootउत
पृथिमावतम्Pṛthimāvat (a person named Pṛthimāvat)
पृथिमावतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपृथिमावत् (प्रातिपदिक)
ताभिःwith those (aids)
ताभिः:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त-
indeed / just
:
निपात
TypeIndeclinable
Root
षुquickly / straightway
षु:
निपात
TypeIndeclinable
Rootषु
ऊतिभिःwith helps / protections
ऊतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
अश्विनाO Aśvins (you two)
अश्विना:
कर्तृ
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
गतम्come / go (hither), you two
गतम्:
क्रिया
TypeVerbal form (imperative-like injunctive/elliptic)
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त)