HomeRig VedaMandala 1Sukta 112Mantra 14
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 14

Sukta 1.112

Rishi: Kakṣīvān Dairghatamas
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh

याभिर्महामतिथिग्वं कशोजुवं दिवोदासं शम्बरहत्य आवतम् । याभिः पूर्भिद्ये त्रसदस्युमावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

याभि॑र्म॒हाम॑तिथि॒ग्वं क॑शो॒जुवं॒ दिवो॑दासं शम्बर॒हत्य॒ आव॑तम् । याभि॑: पू॒र्भिद्ये॑ त्र॒सद॑स्यु॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

yā́bhir mahā́m atithi-gváṃ kaśó-juvaṃ dívo-dāsaṃ śambara-hátye ā́vatam | yā́bhiḥ pū́r-bhidye trasád-asyum ā́vatam tā́bhir ū́ ṣú ūtíbhir aśvinā́ ā́ gatam ||

By those powers you helped great Atithigva, swift as a whip-lash, and Divodāsa in the slaying of Śambara. By those you helped Trasadasyu in the breaking of the strongholds. With those aids, O Ashvins, come here to us.

याभिः॑ । म॒हाम् । अ॒ति॒थि॒ऽग्वम् । क॒शः॒ऽजुव॑म् । दिवः॑ऽदासम् । श॒म्ब॒र॒ऽहत्ये॑ । आव॑तम् । याभिः॑ । पूः॒ऽभिद्ये॑ । त्र॒सद॑स्युम् । आव॑तम् । ताभिः॑ । ऊँ॒ इति॑ । सु । ऊ॒तिऽभिः॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । आ । ग॒त॒म् ॥याभिः । महाम् । अतिथिग्वम् । कशःजुवम् । दिवःदासम् । शम्बरहत्ये । आवतम् । याभिः । पूःभिद्ये । त्रसदस्युम् । आवतम् । ताभिः । ऊँ इति । सु । ऊतिभिः । अश्विना । आ । गतम् ॥yābhiḥ | mahām | atithi-gvam | kaśaḥ-juvam | divaḥ-dāsam | śambara-hatye | āvatam | yābhiḥ | pūḥ-bhidye | trasadasyum | āvatam | tābhiḥ | oṃ iti | su | ūti-bhiḥ | aśvinā | ā | gatam

याभिःby which (aids/means)
याभिः:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘य’)
महाम्great
महाम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
अतिथिग्वम्Atithigva (a hero)
अतिथिग्वम्:
कर्म
TypeNoun (proper name)
Rootअतिथिग्व (प्रातिपदिक; नाम)
कशोजुवम्Kashojū (swift one; epithet/name)
कशोजुवम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootकशोजु (प्रातिपदिक; नाम/विशेषण)
दिवोदासम्Divodāsa
दिवोदासम्:
कर्म
TypeNoun (proper name)
Rootदिवोदास (प्रातिपदिक; नाम)
शम्बरहत्यthe slaying of Śambara
शम्बरहत्य:
कर्म (उपकर्म/फल)
TypeNoun (action noun)
Rootशम्बर-हत्य (समास; ‘शम्बर’ + ‘हत्य’)
towards; unto
:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootआ (उपसर्ग)
अवतम्you two helped/protected
अवतम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootअव् (धातु; ‘to help/protect’) + आ- (उपसर्ग)
याभिःby which
याभिः:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘य’)
पूर्भिद्येto the fort-splitter (hero)
पूर्भिद्ये:
सम्प्रदान
TypeNoun (epithet)
Rootपूर्-भिद् (समास; ‘fort’ + ‘splitter’) / पूर्भिद् (प्रातिपदिक)
त्रसदस्युम्Trasadasyu
त्रसदस्युम्:
कर्म
TypeNoun (proper name)
Rootत्रसदस्यु (प्रातिपदिक; नाम)
towards; unto
:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootआ (उपसर्ग)
अवतम्you two helped
अवतम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootअव् (धातु) + आ- (उपसर्ग)
ताभिःwith those
ताभिः:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘त’)
indeed; and
:
TypeIndeclinable (particle)
Rootऊ (निपात)
षुjust; surely
षु:
TypeIndeclinable (particle)
Rootषु (निपात)
ऊतिभिःwith (your) aids
ऊतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक; ‘help, aid’)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
कर्तृ
TypeNoun (dual deity)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक; द्विवचन-देवता)
गतम्come (you two)!
गतम्:
क्रिया
TypeVerb (participle used imperatively)
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त; क्त)