HomeRig VedaMandala 1Sukta 112Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 1.112

Rishi: Kakṣīvān Dairghatamas
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh

याभिः सुदानू औशिजाय वणिजे दीर्घश्रवसे मधु कोशो अक्षरत् । कक्षीवन्तं स्तोतारं याभिरावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥

याभि॑: सुदानू औशि॒जाय॑ व॒णिजे॑ दी॒र्घश्र॑वसे॒ मध॒व कोशो॒ अक्ष॑रत् । क॒क्षीव॑न्तं स्तो॒तारं॒ याभि॒राव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

yā́bhiḥ sudānū auśijā́ya vaṇíje dīrghá-śravase mádhava kóśo ákṣarat | kakṣī́vantaṃ stotā́raṃ yā́bhir ā́vatam tā́bhir ū́ ṣú ūtíbhir aśvinā́ ā́ gatam ||

O bountiful Ashvins, by those powers a jar of honeyed delight flowed out for the merchant Auśija of far-hearing fame. By those you protected Kakṣīvān, the singer. With those fine helps, come here to us.

याभिः॑ । सु॒दा॒नू॒ इति॑ सुऽदानू । औ॒शि॒जाय॑ । व॒णिजे॑ । दी॒र्घऽश्र॑वसे । मधु॑ । कोशः॑ । अक्ष॑रत् । क॒क्षीऽव॑न्तम् । स्तो॒तार॑म् । याभिः॑ । आव॑तम् । ताभिः॑ । ऊँ॒ इति॑ । सु । ऊ॒तिऽभिः॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । आ । ग॒त॒म् ॥याभिः । सुदानू इति सुदानू । औशिजाय । वणिजे । दीर्घश्रवसे । मधु । कोशः । अक्षरत् । कक्षीवन्तम् । स्तोतारम् । याभिः । आवतम् । ताभिः । ऊँ इति । सु । ऊतिभिः । अश्विना । आ । गतम् ॥yābhiḥ | sudānūitisu-dānū | auśijāya | vaṇije | dīrgha-śravase | madhu | kośaḥ | akṣarat | kakṣī-vantam | stotāram | yābhiḥ | āvatam | tābhiḥ | oṃ iti | su | ūti-bhiḥ | aśvinā | ā | gatam

याभिःby which (aids/means)
याभिः:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘य’)
सुदानूO Sudānū (bountiful one)
सुदानू:
सम्बोधन
TypeNoun (proper/epithet)
Rootसु-दानु (प्रातिपदिक)
औशिजायto the Auśija
औशिजाय:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper)
Rootऔशिज (patronymic/tribal name) + -अ (प्रातिपदिक)
वणिजेto the merchant/trader
वणिजे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootवणिज् (प्रातिपदिक)
दीर्घश्रवसेto Dīrghaśravas (long-famed one)
दीर्घश्रवसे:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper/epithet)
Rootदीर्घ-श्रवस् (प्रातिपदिक)
मधवःthe honey/sweet drink (mead)
मधवः:
कर्ता
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक) → मधव (Vedic form)
कोशःa vessel/cask
कोशः:
कर्ता
TypeNoun
Rootकोश (प्रातिपदिक)
अक्षरत्flowed forth / dripped
अक्षरत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√क्षर् (क्षरणे ‘to flow, drip’)
कक्षीवन्तम्Kakṣīvān
कक्षीवन्तम्:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootकक्षीवत् (ऋषिनाम; प्रातिपदिक)
स्तोतारम्the praiser/singer
स्तोतारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootस्तोतृ (प्रातिपदिक)
याभिःby which
याभिः:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘य’)
आवतंhelped/protected
आवतं:
कर्म
TypeAdjective
Rootआवत् (प्रातिपदिक; ‘helping, protecting’)
ताभिःwith those
ताभिः:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘त’)
indeed
:
TypeIndeclinable
Rootऊ (निपात)
षुjust/now
षु:
TypeIndeclinable
Rootषु (निपात; Vedic particle)
ऊतिभिःwith helps/aids
ऊतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun (dual deity)
Rootअश्विन् (देवनाम; प्रातिपदिक)
गतम्come (you two)!
गतम्:
क्रिया
TypeVerb (participle used imperatively) / Kṛdanta
Root√गम् (गतौ ‘to go’) → गत (क्त; past passive participle)