HomeRig VedaMandala 1Sukta 110Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 1.110

Rishi: Ribhu-praise tradition within RV 1.110.
Devata: Ribhus (Saudhanvanas).
Chandas: Trishtubh.

विष्ट्वी शमी तरणित्वेन वाघतो मर्तासः सन्तो अमृतत्वमानशुः । सौधन्वना ऋभवः सूरचक्षसः संवत्सरे समपृच्यन्त धीतिभिः ॥

वि॒ष्ट्वी शमी॑ तरणि॒त्वेन॑ वा॒घतो॒ मर्ता॑स॒: सन्तो॑ अमृत॒त्वमा॑नशुः । सौ॒ध॒न्व॒ना ऋ॒भव॒: सूर॑चक्षसः संवत्स॒रे सम॑पृच्यन्त धी॒तिभि॑: ॥

viṣṭvī́ śámī taraṇitvéna vāgháto mártāsaḥ sánto amṛtatvám ānaśuḥ | saudhanvanā́ ṛ́bhavaḥ sū́ra-cakṣasaḥ saṃvatsaré sám apṛcyanta dhītíbhiḥ ||

Having found the right resting-place and by the power of crossing beyond, the singers—though mortal—attained immortality. The Saudhanvana Ribhus, with eyes of the Sun, in the cycle of the year were perfectly joined with their illuminations.

वि॒ष्ट्वी । शमी॑ । त॒र॒णि॒ऽत्वेन॑ । वा॒घतः॑ । मर्ता॑सः । सन्तः॑ । अ॒मृ॒त॒ऽत्वम् । आ॒न॒शुः॒ । सौ॒ध॒न्व॒नाः । ऋ॒भवः॑ । सूर॑ऽचक्षसः । स॒व्ँम्व॒त्स॒रे । सम् । अ॒पृ॒च्य॒न्त॒ । धी॒तिऽभिः॑ ॥विष्ट्वी । शमी । तरणित्वेन । वाघतः । मर्तासः । सन्तः । अमृतत्वम् । आनशुः । सौधन्वनाः । ऋभवः । सूरचक्षसः । सव्ँम्वत्सरे । सम् । अपृच्यन्त । धीतिभिः ॥viṣṭavī | śamī | taraṇi-tvena | vāghataḥ | martāsaḥ | santaḥ | amṛta-tvam | ānaśuḥ | saudhanvanāḥ | ṛbhavaḥ | sūra-cakṣasaḥ | saṃvatsare | sam | apṛcyanta | dhīti-bhiḥ

विष्ट्वीhaving praised
विष्ट्वी:
Kriyā-viśeṣaṇa (पूर्वकालिक क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root√ष्टु (स्तु) / स्तुति- (kṛdanta base)
शमीO Śamī (name/epithet)
शमी:
Sambodhana (addressed deity/person)
TypeNoun
Rootशमी- (प्रातिपदिक; ‘शमी’ name/epithet)
तरणित्वेनby (your) saving/carrying-across power
तरणित्वेन:
Karaṇa (instrument/means: ‘by/with as saviourhood’)
TypeNoun
Rootतरणि- (प्रातिपदिक ‘saviour/crosser’) + -त्व (भाव)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
आघतःof the singer/worshipper
आघतः:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootवाघत्- (प्रातिपदिक; ‘singer, worshipper’)
मर्तासःmortals
मर्तासः:
Kartā
TypeNoun
Rootमर्त- (प्रातिपदिक ‘mortal’)
सन्तःbeing
सन्तः:
Kartā (with मर्तासः)
TypeAdjective
Root√अस् (भू) → सन्त् (present participle)
अमृतत्वम्immortality
अमृतत्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootअमृत- (प्रातिपदिक) + -त्व (भाव)
आनशुःattained
आनशुः:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√अश् (अश्नुते ‘to attain, reach’)
सौधन्वनाःthe Saudhanvanas
सौधन्वनाः:
Kartā
TypeNoun
Rootसौधन्वन- (प्रातिपदिक; patronymic/tribal name)
ऋभवःthe Rbhus
ऋभवः:
Kartā (apposition to सौधन्वनाः)
TypeNoun
Rootऋभु- (प्रातिपदिक; name of the Rbhus)
सूरचक्षसःbright-eyed / sun-eyed
सूरचक्षसः:
Viśeṣaṇa (of ऋभवः)
TypeAdjective
Rootसूर- (प्रातिपदिक ‘sun/bright’) + चक्षस्- (प्रातिपदिक ‘eye, sight’)
संवत्सरेin (the course of) a year
संवत्सरे:
Adhikaraṇa (time-locus)
TypeNoun
Rootसंवत्सर- (प्रातिपदिक ‘year’)
सम्together, completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
अपृच्यन्तthey united / joined together
अपृच्यन्त:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√पृच् (पृञ्चति ‘to mix, join, unite’)
धीतिभिःwith hymns / with inspired thoughts
धीतिभिः:
Karaṇa (means)
TypeNoun
Rootधीति- (प्रातिपदिक ‘thought, prayer, hymn’)