HomeRig VedaMandala 1Sukta 109Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 1.109

Devata: Indrāgnī
Chandas: Triṣṭubh (probable)

युवामिन्द्राग्नी वसुनो विभागे तवस्तमा शुश्रव वृत्रहत्ये । तावासद्या बर्हिषि यज्ञे अस्मिन्प्र चर्षणी मादयेथां सुतस्य ॥

यु॒वामि॑न्द्राग्नी॒ वसु॑नो विभा॒गे त॒वस्त॑मा शुश्रव वृत्र॒हत्ये॑ । तावा॒सद्या॑ ब॒र्हिषि॑ य॒ज्ञे अ॒स्मिन्प्र च॑र्षणी मादयेथां सु॒तस्य॑ ॥

yuvā́m indrāgnī vásuno vibhāgé tavástamā śuśrava vṛtrahátye | tā́v āsádyā barhíṣi yajñé asmín prá carṣaṇī mādayethāṃ sutásya ||

You two, O Indra and Agni, are the mightiest in the distribution of the riches; I have heard of you in the slaying of Vṛtra. Sit down on the sacred grass in this sacrifice, O leaders of men, and take delight in the pressed Soma.

यु॒वाम् । इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ इति॑ । वसु॑नः । वि॒ऽभा॒गे । त॒वःऽत॑मा । शु॒श्र॒व॒ । वृ॒त्र॒ऽहत्ये॑ । तौ । आ॒ऽसद्य॑ । ब॒र्हिषि॑ । य॒ज्ञे । अ॒स्मिन् । प्र । च॒र्ष॒णी॒ इति॑ । मा॒द॒ये॒था॒म् । सु॒तस्य॑ ॥युवाम् । इन्द्राग्नी इति । वसुनः । विभागे । तवःतमा । शुश्रव । वृत्रहत्ये । तौ । आसद्य । बर्हिषि । यज्ञे । अस्मिन् । प्र । चर्षणी इति । मादयेथाम् । सुतस्य ॥yuvām | indrāgnī iti | vasunaḥ | vi-bhāge | tavaḥ-tamā | śuśrava | vṛtra-hatye | tau | āsadya | barhiṣi | yajñe | asmin | pra | carṣaṇī iti | mādayethām | sutasya

युवाम्you two
युवाम्:
सम्बोधन/कर्तृ (युगल-कर्तृ)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्राग्नीO Indra and Agni
इन्द्राग्नी:
सम्बोधन (addressed deities) / कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र + अग्नि (समास: द्वन्द्व)
वसुनःof wealth / of good (treasure)
वसुनः:
सम्बन्ध (genitive: ‘of wealth/good’)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
विभागेin the distribution / apportionment
विभागे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवि-भाग (प्रातिपदिक; from √भज् ‘to share, apportion’)
तवस्तमाmost mighty
तवस्तमा:
विशेषण (of the addressed pair)
TypeAdjective
Rootतवस् (प्रातिपदिक) + तमप् (superlative)
शुश्रवI have heard
शुश्रव:
कर्तृ (speaker ‘I’)
TypeVerb
Root√श्रु (शृणोति) with reduplication: शुश्रव (perfect)
वृत्रहत्येin the Vṛtra-slaying
वृत्रहत्ये:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवृत्र-हत्य (प्रातिपदिक; tatpuruṣa ‘slaying of Vṛtra’)
तौthose two / the two (of you)
तौ:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
hither, unto
:
— (verbal preverb)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
सद्याimmediately
सद्या:
कालाधिकरण
TypeIndeclinable
Rootसद्यस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
बर्हिषिon the sacred grass
बर्हिषि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootबर्हिस् (प्रातिपदिक)
यज्ञेin the sacrifice
यज्ञे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
— (verbal preverb)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
चर्षणीO (you) who are for the peoples / O lords of men
चर्षणी:
सम्बोधन (epithet of the gods)
TypeNoun
Rootचर्षणि (प्रातिपदिक; Vedic ‘men, peoples’)
मादयेथाम्may you two rejoice / be exhilarated
मादयेथाम्:
कर्तृ (the two gods as agents)
TypeVerb
Root√मद् (मादयति ‘to gladden/intoxicate’; here middle/intransitive)
सुतस्यof the pressed (Soma)
सुतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun/Adjective
Rootसुत (ppp from √सु ‘to press (Soma)’)