HomeRig VedaMandala 1Sukta 109Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 1.109

Devata: Indrāgnī; with Aśvinā and Dhīṣaṇā as associated powers
Chandas: Triṣṭubh (probable)

युवाभ्यां देवी धिषणा मदायेन्द्राग्नी सोममुशती सुनोति । तावश्विना भद्रहस्ता सुपाणी आ धावतं मधुना पृङ्क्तमप्सु ॥

यु॒वाभ्यां॑ दे॒वी धि॒षणा॒ मदा॒येन्द्रा॑ग्नी॒ सोम॑मुश॒ती सु॑नोति । ताव॑श्विना भद्रहस्ता सुपाणी॒ आ धा॑वतं॒ मधु॑ना पृ॒ङ्क्तम॒प्सु ॥

yuvā́bhyāṃ devī́ dhiṣáṇā madā́ya indrā́gnī sómam uśatī́ sunoti | tā́v aśvinā bhadráhastā supāṇī́ ā́ dhāvatam mádhunā pṛ́ṅktam apsú ||

For you two, O Indra and Agni, the goddess Dhīṣaṇā, desiring, presses Soma for the ecstasy. And you two Aśvins, with auspicious hands and beautiful palms, run here and blend it with honey in the waters.

यु॒वाभ्या॑म् । दे॒वी । धि॒षणा॑ । मदा॑य । इन्द्रा॑ग्नी॒ इति॑ । सोम॑म् । उ॒श॒ती । सु॒नो॒ति॒ । तौ । अ॒श्वि॒ना॒ । भ॒द्र॒ऽह॒स्ता॒ । सु॒पा॒णी॒ इति॑ सुऽपाणी । आ । धा॒व॒त॒म् । मधु॑ना । पृ॒ङ्क्तम् । अ॒प्ऽसु ॥युवाभ्याम् । देवी । धिषणा । मदाय । इन्द्राग्नी इति । सोमम् । उशती । सुनोति । तौ । अश्विना । भद्रहस्ता । सुपाणी इति सुपाणी । आ । धावतम् । मधुना । पृङ्क्तम् । अप्सु ॥yuvābhyām | devī | dhiṣaṇā | madāya | indrāgnī iti | somam | uśatī | sunoti | tau | aśvinā | bhadra-hastā | supāṇī itisu-pāṇī | ā | dhāvatam | madhunā | pṛṅktam | ap-su

युवाभ्याम्by/with you two
युवाभ्याम्:
करण
TypePronoun
Rootयुव (युष्मद्-द्विवचन-प्रातिपदिक) / युव-
देवीthe goddess
देवी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेवी (देव-स्त्री) / देव
धिषणाDhīṣaṇā (inspiration/holy thought)
धिषणा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधिषणा
मदायfor exhilaration/intoxication
मदाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमद
इन्द्राग्नीO Indra and Agni
इन्द्राग्नी:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्राग्नी (इन्द्र+अग्नि, द्वन्द्व)
सोमम्Soma (the pressed drink)
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम
उशतीdesiring, eager
उशती:
कर्तृ (देवी/धिषणा-विशेषण)
TypeAdjective (participle)
Rootउशत् (उश् ‘to desire’)
सुनोतिpresses/expresses
सुनोति:
क्रिया
TypeVerb
Rootसु (सुनोति) ‘to press/express (Soma)’
तौthose two (you two)
तौ:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद्
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअश्विन्
भद्रहस्ताO you two of auspicious hands
भद्रहस्ता:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootभद्रहस्त (भद्र+हस्त)
सुपाणीO you two with good hands
सुपाणी:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootसुपाणि (सु+पाणि)
hither, forth (towards)
:
TypeIndeclinable (preverb) / particle
Root
धावतम्run/come swiftly (you two)!
धावतम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootधाव् ‘to run’
मधुनाwith honey/sweetness (mead)
मधुना:
करण
TypeNoun
Rootमधु
पृङ्क्तम्mix/sprinkle (you two)!
पृङ्क्तम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootपृच्/पृङ्क् (वेद. ‘to mix, to sprinkle, to anoint’)
अप्सुin the waters
अप्सु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअप् (जल) बहुवचन-प्रातिपदिक