HomeRig VedaMandala 1Sukta 108Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 1.108

Rishi: Parucchepa Daivodāsi (traditionally)
Devata: Indrāgnī
Chandas: Triṣṭubh (probable)

यदिन्द्राग्नी उदिता सूर्यस्य मध्ये दिवः स्वधया मादयेथे । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥

यदि॑न्द्राग्नी॒ उदि॑ता॒ सूर्य॑स्य॒ मध्ये॑ दि॒वः स्व॒धया॑ मा॒दये॑थे । अत॒: परि॑ वृषणा॒वा हि या॒तमथा॒ सोम॑स्य पिबतं सु॒तस्य॑ ॥

yád indrāgnī úd itā́ sū́ryasya mádhye diváḥ svadháyā mādayethe | atáḥ pári vṛṣaṇā́vā hí yātam áthā sómasya pibatam sutásya ||

If, O Indra-and-Agni, you rejoice by your own power in the rising of the Sun, in the mid-heaven—then from there come around, O two mighty ones; and drink the pressed Soma.

यत् । इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ इति॑ । उत्ऽइ॑ता । सूर्य॑स्य । मध्ये॑ । दि॒वः । स्व॒धया॑ । मा॒दये॑थे॒ इति॑ । अतः॑ । परि॑ । वृ॒ष॒णौ॒ । आ । हि । या॒तम् । अथ॑ । सोम॑स्य । पि॒ब॒त॒म् । सु॒तस्य॑ ॥यत् । इन्द्राग्नी इति । उत्इता । सूर्यस्य । मध्ये । दिवः । स्वधया । मादयेथे इति । अतः । परि । वृषणौ । आ । हि । यातम् । अथ । सोमस्य । पिबतम् । सुतस्य ॥yat | indrāgnī iti | ut-itā | sūryasya | madhye | divaḥ | svadhayā | mādayetheiti | ataḥ | pari | vṛṣaṇau | ā | hi | yātam | atha | somasya | pibatam | sutasya

यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
इन्द्राग्नीO Indra and Agni
इन्द्राग्नी:
सम्बोधन
TypeNoun (dual compound vocative)
Rootइन्द्र + अग्नि
उदिताःhaving risen
उदिताः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective/Participle
Rootउद् + इ (√इ) → उदित (PPP)
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootसूर्य
मध्येin the midst
मध्ये:
अधिकरण
TypeNoun (locative)
Rootमध्य
दिवःof heaven
दिवः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव्
स्वधयाby (your) own power / with svadhā
स्वधया:
करण
TypeNoun
Rootस्वधा
मादयेथेyou two rejoice / become exhilarated
मादयेथे:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Root√मद् (मदँ) + य (caus./denom. stem मादय-)
अतःtherefore / from there
अतः:
TypeIndeclinable
Rootअतः
परिaround; forth
परि:
TypeIndeclinable (preverb/adverb)
Rootपरि
वृषणौyou two bulls (mighty ones)
वृषणौ:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective used substantively
Rootवृषण
hither, towards
:
TypeIndeclinable (preverb)
Root
हिindeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
यातम्come (you two)!
यातम्:
कर्तृ (आह्वान-क्रिया)
TypeVerb
Root√या (याऽ) + आ
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootसोम
पिबतम्drink (you two)!
पिबतम्:
कर्तृ (आह्वान-क्रिया)
TypeVerb
Root√पा (पाऽ)
सुतस्यof the pressed (Soma)
सुतस्य:
सम्बन्ध (genitive; qualifies सोमस्य)
TypeAdjective/Participle used as noun-qualifier
Rootसुत (√सु ‘to press’ → PPP सुत)