HomeRig VedaMandala 1Sukta 105Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 1.105

Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Varuṇa and Aryaman (Ādityas) invoked within the hymn’s broader appeal; Rodasī refrain
Chandas: Triṣṭubh

कद्व ऋतस्य धर्णसि कद्वरुणस्य चक्षणम् । कदर्यम्णो महस्पथाति क्रामेम दूढ्यो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

कद्व॑ ऋ॒तस्य॑ धर्ण॒सि कद्वरु॑णस्य॒ चक्ष॑णम् । कद॑र्य॒म्णो म॒हस्प॒थाति॑ क्रामेम दू॒ढ्यो॑ वि॒त्तं मे॑ अ॒स्य रो॑दसी ॥

kád va ṛtásya dhárṇasi kád váruṇasya cákṣaṇam | kád aryamṇó mahás páthā́ti krāmema dū́ḍhyo vittáṃ me asyá rodasī ||

When shall we reach the foundation of the Truth-Order, when the wide vision of Varuṇa, when by the great path of Aryaman shall we cross beyond the hard-pressed straits?—O Heaven and Earth, know the treasure of this my seeking.

कत् । वः॒ । ऋ॒तस्य॑ । ध॒र्ण॒सि । कत् । वरु॑णस्य । चक्ष॑णम् । कत् । अ॒र्य॒म्णः । म॒हः । प॒था । अति॑ । क्रा॒मे॒म॒ । दुः॒ऽढ्यः॑ । वि॒त्तम् । मे॒ । अ॒स्य । रो॒द॒सी॒ इति॑ ॥कत् । वः । ऋतस्य । धर्णसि । कत् । वरुणस्य । चक्षणम् । कत् । अर्यम्णः । महः । पथा । अति । क्रामेम । दुःढ्यः । वित्तम् । मे । अस्य । रोदसी इति ॥kat | vaḥ | ṛtasya | dharṇasi | kat | varuṇasya | cakṣaṇam | kat | aryamṇaḥ | mahaḥ | pathā | ati | krāmema | duḥ-ḍhyaḥ | vittam | me | asya | rodasī iti

कद्when?
कद्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootकद् (प्रश्नाव्यय) < कदा
वःof you / to you
वः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद्
ऋतस्यof ṛta (cosmic order/true law)
ऋतस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
धर्णसिin the support/abode
धर्णसि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootधर्णसि (प्रातिपदिक; ‘धरणि/धर्णस्’ = आधार/आश्रय)
कद्when?
कद्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootकद् (प्रश्नाव्यय) < कदा
वरुणस्यof Varuṇa
वरुणस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
चक्ष॑णम्the sight/vision (eye)
चक्ष॑णम्:
Karma
TypeNoun
Rootचक्षण (प्रातिपदिक) < √चक्ष् (देखना)
कद्when?
कद्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootकद् (प्रश्नाव्यय) < कदा
अर्यम्णःof Aryaman
अर्यम्णः:
Sambandha
TypeNoun
Rootअर्यमन् (प्रातिपदिक)
महःof the great (greatness/heavenly vastness)
महः:
Sambandha
TypeNoun
Rootमहत्/महि (प्रातिपदिक)
पथात्from the path
पथात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootपथ (प्रातिपदिक)
इतिthus
इति:
(none)
TypeIndeclinable
Rootइति
क्रामेमmay we step/go
क्रामेम:
Kartā
TypeVerb
Root√क्रम् (क्रमणे)
दूढ्यःhard-to-attain / firmly-held
दूढ्यः:
Karma
TypeAdjective
Rootदूढ्य (प्रातिपदिक; ‘दूढ’ = दृढ/दुरूह/कठिन)
वित्तम्wealth/possession; what is found
वित्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootवित्त (कृदन्त-प्रातिपदिक) < √विद् (लभे/ज्ञाने) ‘वित्त’
मेmy
मे:
Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद्
अस्यof this
अस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम्
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
Kartā
TypeNoun
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावापृथिवी)