HomeRig VedaMandala 1Sukta 105Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 1.105

Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Indra (hymn frame) with strong emphasis on Ṛta as supradeity principle; Rodasī refrain
Chandas: Triṣṭubh

यज्ञं पृच्छाम्यवमं स तद्दूतो वि वोचति । क्व ऋतं पूर्व्यं गतं कस्तद्बिभर्ति नूतनो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

य॒ज्ञं पृ॑च्छाम्यव॒मं स तद्दू॒तो वि वो॑चति । क्व॑ ऋ॒तं पू॒र्व्यं ग॒तं कस्तद्बि॑भर्ति॒ नूत॑नो वि॒त्तं मे॑ अ॒स्य रो॑दसी ॥

yajñáṃ pṛcchāmy avamáṃ sá tád dūtó ví vocati | kvà ṛtáṃ pū́rvyaṃ gatáṃ kás tád bibharti nū́tano vittáṃ me asyá rodasī ||

I question the sacrifice in its lowest seat, and it speaks out as a messenger: ‘Where has the ancient Truth-Order gone? Who now bears it anew?’—O Heaven and Earth, know the treasure of this my seeking.

य॒ज्ञम् । पृ॒च्छा॒मि॒ । अ॒व॒मम् । सः । तत् । दू॒तः । वि । वो॒च॒ति॒ । क्व॑ । ऋ॒तम् । पू॒र्व्यम् । ग॒तम् । कः । तत् । बि॒भ॒र्ति॒ । नूत॑नः । वि॒त्तम् । मे॒ । अ॒स्य । रो॒द॒सी॒ इति॑ ॥यज्ञम् । पृच्छामि । अवमम् । सः । तत् । दूतः । वि । वोचति । क्व । ऋतम् । पूर्व्यम् । गतम् । कः । तत् । बिभर्ति । नूतनः । वित्तम् । मे । अस्य । रोदसी इति ॥yajñam | pṛcchāmi | avamam | saḥ | tat | dūtaḥ | vi | vocati | kva | ṛtam | pūrvyam | gatam | kaḥ | tat | bibharti | nūtanaḥ | vittam | me | asya | rodasī iti

यज्ञम्sacrifice, yajña
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक; √यज्)
पृच्छामिI ask
पृच्छामि:
क्रिया
TypeVerb
Root√प्रच्छ्
अवमम्lowest, last, most inferior
अवमम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअवम (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दूतःmessenger
दूतः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
विapart, forth, distinctly
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
वःto you / for you
वः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
वोचतिspeaks, tells
वोचति:
क्रिया
TypeVerb
Root√वच्
क्वwhere?
क्व:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
ऋतम्ṛta, cosmic order / truth
ऋतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
पूर्व्यम्ancient, primeval
पूर्व्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootपूर्व्य (प्रातिपदिक)
गतम्gone, departed
गतम्:
कर्म
TypeParticiple (Adjectival) / Kṛdanta
Root√गम् → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
कःwho?
कः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootक (प्रश्न-सर्वनाम)
तत्that
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
बिभर्तिbears, supports, maintains
बिभर्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√भृ
नूतनःnew, fresh (one)
नूतनः:
कर्तृ
TypeAdjective (substantival)
Rootनूतन (प्रातिपदिक)
वित्तम्found, known; (here) the known/ascertained (thing)
वित्तम्:
कर्म
TypeParticiple / Kṛdanta
Root√विद् → वित्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
मेto me / for me; my
मे:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
अधिकरण
TypeNoun (dual) / Dvandva-like fixed dual
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावापृथिव्यौ)