HomeRig VedaMandala 1Sukta 105Mantra 18
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 18

Sukta 1.105

Rishi: Trita Āptya
Devata: Mixed/implicit (narrative of peril; refrain appeals to rodasī as witnesses)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

अरुणो मा सकृद्वृकः पथा यन्तं ददर्श हि । उज्जिहीते निचाय्या तष्टेव पृष्ट्यामयी वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

अ॒रु॒णो मा॑ स॒कृद्वृक॑: प॒था यन्तं॑ द॒दर्श॒ हि । उज्जि॑हीते नि॒चाय्या॒ तष्टे॑व पृष्ट्याम॒यी वि॒त्तं मे॑ अ॒स्य रो॑दसी ॥

aruṇó mā sakṛ́d vṛ́kaḥ pathā́ yántaṁ dadarśa hí | új jihīte ni-cā́yyā taṣṭéva pṛṣṭy-āmayī́ vittáṁ me asyá rodasī ||

The tawny wolf once saw me going on the path; he bares his jaws, watching from below, like a craftsman’s shaped tool that cuts the flank. Let Heaven-and-Earth confirm in me the finding that escapes this devouring danger.

अ॒रु॒णः । मा॒ । स॒कृत् । वृकः॑ । प॒था । यन्त॑म् । द॒दर्श॑ । हि । उत् । जि॒ही॒ते॒ । नि॒ऽचाय्य॑ । तष्टा॑ऽइव । पृ॒ष्टि॒ऽआ॒म॒यी । वि॒त्तम् । मे॒ । अ॒स्य । रो॒द॒सी॒ इति॑ ॥अरुणः । मा । सकृत् । वृकः । पथा । यन्तम् । ददर्श । हि । उत् । जिहीते । निचाय्य । तष्टाइव । पृष्टिआमयी । वित्तम् । मे । अस्य । रोदसी इति ॥aruṇaḥ | mā | sakṛt | vṛkaḥ | pathā | yantam | dadarśa | hi | ut | jihīte | ni-cāyya | taṣṭāiva | pṛṣṭi-āmayī | vittam | me | asya | rodasī iti

अरुणःreddish, tawny (one)
अरुणः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअरुण (प्रातिपदिक)
माme
मा:
Karma
TypePronoun
Rootअहम् (अस्मद्-प्रातिपदिक)
सकृत्once, at one time
सकृत्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसकृत् (अव्यय)
वृकःwolf
वृकः:
Kartā
TypeNoun
Rootवृक (प्रातिपदिक)
पथाby/on the path
पथा:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपथिन्/पथ (प्रातिपदिक)
यन्तम्going, moving
यन्तम्:
Karma
TypeParticiple
Rootया (धातु) → यत् (वर्तमान कृदन्त-शतृ)
ददर्शsaw
ददर्श:
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
उज्जिहीतेthe two rise up / start up
उज्जिहीते:
TypeVerb
Rootह्या/हा (धातु ‘त्यागे/गत्यर्थे’), उपसर्ग: उद्
निचाय्याhaving noticed, having observed
निचाय्या:
Karaṇa
TypeAbsolutive/gerund-like form
Rootनि + चि (धातु) → निचाय्य (कृदन्त)
तष्टेवlike something fashioned/carved
तष्टेव:
TypeParticiple + Indeclinable
Rootतष्ट (कृदन्त; √तक्ष्) + इव (निपात)
पृष्ट्यामयीmade of/consisting of a back (ridge), back-like
पृष्ट्यामयी:
Kartā
TypeAdjective
Rootपृष्ठ (प्रातिपदिक) + मयट् (मयी)
वित्तम्found, obtained; a finding
वित्तम्:
Karma
TypeParticiple (past passive) used as noun
Rootविद् (धातु) → वित्त (कृदन्त)
मेmy, for me
मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअहम् (अस्मद्-प्रातिपदिक)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
Adhikaraṇa
TypeNoun (dual) / fixed Vedic pair
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावा-पृथिव्यौ)