HomeRig VedaMandala 1Sukta 105Mantra 17
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 17

Sukta 1.105

Rishi: Trita Āptya
Devata: Bṛhaspati (in the narrative of Trita’s rescue)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

त्रितः कूपेऽवहितो देवान्हवत ऊतये । तच्छुश्राव बृहस्पतिः कृण्वन्नंहूरणादुरु वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

त्रि॒तः कूपेऽव॑हितो दे॒वान्ह॑वत ऊ॒तये॑ । तच्छु॑श्राव॒ बृह॒स्पति॑: कृ॒ण्वन्नं॑हूर॒णादु॒रु वि॒त्तं मे॑ अ॒स्य रो॑दसी ॥

tritáḥ kū́pe 'váhito devā́n havata ūtáye | tác chuśrāva bṛ́haspátiḥ kṛṇván aṁhūraṇā́d urú vittáṁ me asyá rodasī ||

Trita, cast down into the well, calls the gods for help. Bṛhaspati heard that cry, and making a wide space from the straitness, brought release. Let Heaven-and-Earth confirm this saving finding in me.

त्रि॒तः । कूपे॑ । अव॑ऽहितः । दे॒वान् । ह॒व॒ते॒ । ऊ॒तये॑ । तत् । शु॒श्रा॒व॒ । बृह॒स्पतिः॑ । कृ॒ण्वन् । अं॒हू॒र॒णात् । उ॒रु । वि॒त्तम् । मे॒ । अ॒स्य । रो॒द॒सी॒ इति॑ ॥त्रितः । कूपे । अवहितः । देवान् । हवते । ऊतये । तत् । शुश्राव । बृहस्पतिः । कृण्वन् । अंहूरणात् । उरु । वित्तम् । मे । अस्य । रोदसी इति ॥tritaḥ | kūpe | ava-hitaḥ | devān | havate | ūtaye | tat | śuśrāva | bṛhaspatiḥ | kṛṇvan | aṃhūraṇāt | uru | vittam | me | asya | rodasī iti

त्रि॒तःTrita (a seer/deity)
त्रि॒तः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootत्रित (प्रातिपदिक; देव-नाम)
कूपेin the well
कूपे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootकूप (प्रातिपदिक)
अवहितःhaving been placed / lodged
अवहितः:
कर्तृ (त्रितः-विशेषणम्)
TypeParticiple/Adjective
Rootअव-धा (धातु) → अवहित (कृदन्त, क्त)
दे॒वान्the gods
दे॒वान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
हवतcalls/invokes
हवत:
क्रिया
TypeVerb
Rootह्वे (धातु)
ऊ॒तये॑for help/aid
ऊ॒तये॑:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
तत्that (this)
तत्:
कर्म (श्रवणस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शुश्रावheard
शुश्राव:
क्रिया
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक; देव-नाम)
कृण्वन्doing/making
कृण्वन्:
कर्तृ (सह-क्रिया)
TypeParticiple
Rootकृ (धातु) → कृण्वत् (वर्तमान कृदन्त, शतृ)
अंहूःdistress, narrowness, trouble
अंहूः:
कर्म (कृण्वन् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)
अरणात्from harm/ruin
अरणात्:
अपादान
TypeNoun
Rootअरण (प्रातिपदिक; ‘हानि/क्षति/विपत्ति’)
उरुwide, broad, ample
उरु:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootउरु (प्रातिपदिक)
वित्तम्finding; (as noun) gain/wealth, acquisition
वित्तम्:
कर्म
TypeNoun/Participle
Rootविद् (धातु) → वित्त (कृदन्त, क्त)
मेmy / for me
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम्/अयम् (सर्वनाम)
रोदसीthe two worlds (Heaven and Earth)
रोदसी:
सम्बोधन/अधिकरण (प्रयोगानुसार; ‘हे रोदसी’)
TypeNoun
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; ‘द्यावापृथिवी’)