HomeRig VedaMandala 1Sukta 104Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 1.104

Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Indra (with his śakti/weapon imagery)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

युयोप नाभिरुपरस्यायोः प्र पूर्वाभिस्तिरते राष्टि शूरः । अञ्जसी कुलिशी वीरपत्नी पयो हिन्वाना उदभिर्भरन्ते ॥

यु॒योप॒ नाभि॒रुप॑रस्या॒योः प्र पूर्वा॑भिस्तिरते॒ राष्टि॒ शूर॑: । अ॒ञ्ज॒सी कु॑लि॒शी वी॒रप॑त्नी॒ पयो॑ हिन्वा॒ना उ॒दभि॑र्भरन्ते ॥

yuyópa nā́bhir úparasyāyóḥ prá pū́rvābhis tirate rā́ṣṭi śū́raḥ | añjasī́ kulíśī vī́rapatnī páyo hinvānā́ udábhir bharante ||

The navel of the upper metal-work has been set in motion; the hero stretches forth the rod with the ancient strengths. Straight is the thunder-weapon, the strong spouse of the hero; urging the milk of plenitude, they bring it with the waters—nourishment carried by the streams of being.

यु॒योप॑ । नाभिः॑ । उप॑रस्य । आ॒योः । प्र । पूर्वा॑भिः । ति॒र॒ते॒ । राष्टि॑ । शूरः॑ । अ॒ञ्ज॒सी । कु॒लि॒शी । वी॒रऽप॑त्नी । पयः॑ । हि॒न्वा॒नाः । उ॒दऽभिः॑ । भ॒र॒न्ते॒ ॥युयोप । नाभिः । उपरस्य । आयोः । प्र । पूर्वाभिः । तिरते । राष्टि । शूरः । अञ्जसी । कुलिशी । वीरपत्नी । पयः । हिन्वानाः । उदभिः । भरन्ते ॥yuyopa | nābhiḥ | uparasya | āyoḥ | pra | pūrvābhiḥ | tirate | rāṣṭi | śūraḥ | añjasī | kuliśī | vīra-patnī | payaḥ | hinvānāḥ | uda-bhiḥ | bharante

युयोप(he) has yoked / has joined
युयोप:
TypeVerb
Rootयु (युनक्ति/युनोति) / √yu
नाभिःthe nave / hub (of a wheel)
नाभिः:
Kartā
TypeNoun
Rootनाभि (प्रातिपदिक)
उपरस्यof the upper (one)
उपरस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeAdjective
Rootउपर (प्रातिपदिक)
अयोःof the metal / iron
अयोः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootअयस् (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र
पूर्वाभिःwith the former/previous (ones)
पूर्वाभिः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
तिरतेcrosses over, passes through
तिरते:
TypeVerb
Rootतॄ (तरति) / √tṝ
राष्टिःthe spear/shaft, lance
राष्टिः:
Kartā
TypeNoun
Rootराष्टि (प्रातिपदिक)
शूरःthe hero, the valiant one
शूरः:
Kartā (apposition)
TypeNoun
Rootशूर (प्रातिपदिक)
अञ्जसीstraight, direct
अञ्जसी:
Kartā (qualifier)
TypeAdjective
Rootअञ्जसी (प्रातिपदिक)
कुलिशीarmed with a club/axe; thunderbolt-bearing
कुलिशी:
Kartā (qualifier)
TypeAdjective
Rootकुलिशी (प्रातिपदिक)
वीरपत्नीthe hero’s consort (name/epithet)
वीरपत्नी:
Kartā
TypeNoun
Rootवीरपत्नी (प्रातिपदिक)
पयःmilk; nourishing fluid
पयः:
Karma
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
हिन्वानाimpelling, setting in motion
हिन्वाना:
Kartā (participle agreeing with subject)
TypeVerb
Rootहिन्व् (हिनोति) / √hinv
उदभिःwith waters
उदभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootउदन्/उदक (प्रातिपदिक)
भरन्तेthey bear, they bring
भरन्ते:
TypeVerb
Rootभृ (भरति) / √bhṛ