HomeRig VedaMandala 1Sukta 103Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 1.103

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

तदस्येदं पश्यता भूरि पुष्टं श्रदिन्द्रस्य धत्तन वीर्याय । स गा अविन्दत्सो अविन्ददश्वान्त्स ओषधीः सो अपः स वनानि ॥

तद॑स्ये॒दं प॑श्यता॒ भूरि॑ पु॒ष्टं श्रदिन्द्र॑स्य धत्तन वी॒र्या॑य । स गा अ॑विन्द॒त्सो अ॑विन्द॒दश्वा॒न्त्स ओष॑धी॒: सो अ॒पः स वना॑नि ॥

tád asyédáṃ paśyatā bhū́ri puṣṭáṃ śrád índrasya dhattana vīryā́ya | sá gā́ avindat só avindad áśvān sá óṣadhīḥ sá apáḥ sá vánāni ||

See this of him—how abundant is the increase: set your faith in Indra for his hero-power. He found the Cows, he found the Horses; he found the Plants, he found the Waters, he found the Forests.

तत् । अ॒स्य॒ । इ॒दम् । प॒श्य॒त॒ । भूरि॑ । पु॒ष्टम् । श्रत् । इन्द्र॑स्य । ध॒त्त॒न॒ । वी॒र्या॑य । सः । गाः । अ॒वि॒न्द॒त् । सः । अ॒वि॒न्द॒त् । अश्वा॑न् । सः । ओष॑धीः । सः । अ॒पः । सः । वना॑नि ॥तत् । अस्य । इदम् । पश्यत । भूरि । पुष्टम् । श्रत् । इन्द्रस्य । धत्तन । वीर्याय । सः । गाः । अविन्दत् । सः । अविन्दत् । अश्वान् । सः । ओषधीः । सः । अपः । सः । वनानि ॥tat | asya | idam | paśyata | bhūri | puṣṭam | śrat | indrasya | dhattana | vīryāya | saḥ | gāḥ | avindat | saḥ | avindat | aśvān | saḥ | oṣadhīḥ | saḥ | apaḥ | saḥ | vanāni

तत्that (this fact/thing)
तत्:
Karma (इदं पश्यत) / विषय-निर्देश
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof him (of Indra)
अस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
Karma (पश्यत) / विषय
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पश्यतsee! behold!
पश्यत:
क्रिया
TypeVerb
Root√पश् (दृश्)
भूरिmuch, abundant
भूरि:
विशेषण (पुष्टम्)
TypeAdjective (indeclinable in usage)
Rootभूरि (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)
पुष्टम्nourished, thriving, increased
पुष्टम्:
Karma/विषय (पश्यत)
TypeAdjective/Participle
Root√पुष् → पुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; भूतकृत्)
श्रत्indeed, truly (be assured)
श्रत्:
वाक्य-प्रयोग (emphatic/assent)
TypeIndeclinable
Rootश्रत् (निपात; Vedic particle)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootइन्द्र (देवनाम-प्रातिपदिक)
धत्तनplace, set, hold (in mind)
धत्तन:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा
वीर्यायfor (his) heroic power, for valor
वीर्याय:
Sampradāna (उद्देश्य/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गाःcows
गाः:
Karma
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अविन्दत्found
अविन्दत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√विद् (विन्दति ‘find’)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अविन्दत्found
अविन्दत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√विद् (विन्दति ‘find’)
अश्वान्horses
अश्वान्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ओषधीःplants, herbs
ओषधीः:
Karma
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अपःwaters
अपः:
Karma
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वनानिforests, woods
वनानि:
Karma
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)