HomeRig VedaMandala 1Sukta 101Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 1.101

Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Indra (Marutvant)
Chandas: Triṣṭubh

यः शूरेभिर्हव्यो यश्च भीरुभिर्यो धावद्भिर्हूयते यश्च जिग्युभिः । इन्द्रं यं विश्वा भुवनाभि संदधुर्मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥

यः शूरे॑भि॒र्हव्यो॒ यश्च॑ भी॒रुभि॒र्यो धाव॑द्भिर्हू॒यते॒ यश्च॑ जि॒ग्युभि॑: । इन्द्रं॒ यं विश्वा॒ भुव॑ना॒भि सं॑द॒धुर्म॒रुत्व॑न्तं स॒ख्याय॑ हवामहे ॥

yáḥ śūrébhir hávyo yáś ca bhīrúbhir yó dhā́vadbhir hūyáte yáś ca jigyúbhiḥ | índraṁ yáṁ víśvā bhúvanā́bhi sáṁdadhur marútvantaṁ sakhyā́ya havāmahe ||

He who is to be invoked by the heroic and by the fearful alike; whom the striving runners call and the conquerors call; Indra whom all the worlds set together in one harmony—this Indra with the Maruts we call for comradeship.

यः । शूरे॑भिः । हव्यः॑ । यः । च॒ । भी॒रुऽभिः॑ । यः । धाव॑त्ऽभिः । हू॒यते॑ । यः । च॒ । जि॒ग्युभिः॑ । इन्द्र॑म् । यम् । विश्वा॑ । भुव॑ना । अ॒भि । स॒म्ऽद॒धुः । म॒रुत्व॑न्तम् । स॒ख्याय॑ । ह॒वा॒म॒हे॒ ॥यः । शूरेभिः । हव्यः । यः । च । भीरुभिः । यः । धावत्भिः । हूयते । यः । च । जिग्युभिः । इन्द्रम् । यम् । विश्वा । भुवना । अभि । सम्दधुः । मरुत्वन्तम् । सख्याय । हवामहे ॥yaḥ | śūrebhiḥ | havyaḥ | yaḥ | ca | bhīru-bhiḥ | yaḥ | dhāvat-bhiḥ | hūyate | yaḥ | ca | jigyubhiḥ | indram | yam | viśvā | bhuvanā | abhi | sam-dadhuḥ | marutvantam | sakhyāya | havāmahe

यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) य-
शूरेभिःwith/among heroes
शूरेभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootशूर (प्रातिपदिक)
हव्यःto be invoked; worthy of oblation
हव्यः:
Kartā
TypeAdjective
Rootहव्य (प्रातिपदिक; √हु ‘to sacrifice, invoke’ से)
यःand who
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) य-
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
भीरुभिःwith/among the fearful
भीरुभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootभीरु (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) य-
धावत्भिःwith the rushing (ones)
धावत्भिः:
Karaṇa
TypeParticiple
Rootधावत् (वर्तमान कृदन्त; √धाव् ‘to run, rush’)
हूयतेis invoked/called
हूयते:
TypeVerb
Root√ह्वा/√हू (आह्वाने ‘to call, invoke’)
यःand who
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) य-
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
जिग्युभिःwith the victorious/conquerors
जिग्युभिः:
Karaṇa
TypeNoun/Participle (used substantively)
Rootजिग्यु (परिपूर्ण/परफेक्ट कृदन्त-आधारित; √जि ‘to conquer’)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
यम्whom
यम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) य-
विश्वाall
विश्वा:
Kartā
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
भुवनानिworlds; beings/realms
भुवनानि:
Kartā
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक; √भू ‘to be’ से)
अभिtowards; upon
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
संदधुःhave set/placed together; have established
संदधुः:
TypeVerb
Root√धा (धारणे/स्थापने ‘to place, set’) + सम्
मरुत्वन्तम्accompanied by the Maruts
मरुत्वन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमरुत्वन्त् (प्रातिपदिक; मरुत् + वन्त् ‘possessing the Maruts’)
सख्यायfor friendship; for alliance
सख्याय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक; सखि ‘friend’ से भाव)
हवामहेwe invoke/call upon
हवामहे:
TypeVerb
Root√ह्वा (आह्वाने ‘to call, invoke’)