HomeRig VedaMandala 1Sukta 100Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 1.100

Rishi: Ṛjraśva / Vārṣāgira circle (RV 1.100 context)
Devata: Indra (Marutvān refrain)
Chandas: Triṣṭubh

स जामिभिर्यत्समजाति मीळ्हेऽजामिभिर्वा पुरुहूत एवैः । अपां तोकस्य तनयस्य जेषे मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥

स जा॒मिभि॒र्यत्स॒मजा॑ति मी॒ळ्हेऽजा॑मिभिर्वा पुरुहू॒त एवै॑: । अ॒पां तो॒कस्य॒ तन॑यस्य जे॒षे म॒रुत्वा॑न्नो भव॒त्विन्द्र॑ ऊ॒ती ॥

sá jāmíbhiḥ yát samájāti mīḷhé ’jāmibhir vā puruhū́ta évaiḥ | apā́m tókasyá tánayasya jéṣe marútvān no bhavátv índra ūtī́ ||

He, much-invoked, wins the rich gain by those akin to us, or even by those not akin, through his impulsions; he wins for us the waters, the child and the offspring. May Indra, with the Maruts, be our help and protection.

सः । जा॒मिऽभिः॑ । यत् । स॒म्ऽअजा॑ति । मी॒ळ्हे । अजा॑मिऽभिः । वा॒ । पु॒रु॒ऽहू॒तः । एवैः॑ । अ॒पाम् । तो॒कस्य॑ । तन॑यस्य । जे॒षे । म॒रुत्वा॑न् । नः॒ । भ॒व॒तु॒ । इन्द्रः॑ । ऊ॒ती ॥सः । जामिभिः । यत् । सम्अजाति । मीळ्हे । अजामिभिः । वा । पुरुहूतः । एवैः । अपाम् । तोकस्य । तनयस्य । जेषे । मरुत्वान् । नः । भवतु । इन्द्रः । ऊती ॥saḥ | jāmi-bhiḥ | yat | sam-ajāti | mīḷhe | ajāmi-bhiḥ | vā | puru-hūtaḥ | evaiḥ | apām | tokasya | tanayasya | jeṣe | marutvān | naḥ | bhavatu | indraḥ | ūtī

सःhe (that one)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
जामिभिःwith kinsmen / with those of the same clan
जामिभिः:
करण
TypeNoun
Rootजामि (प्रातिपदिक)
यत्what / that which
यत्:
कर्म
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
समजातिis born together / is of the same birth
समजाति:
क्रिया
TypeVerb
Rootसम्-√जन् (जनँ प्रादुर्भावे) / समजाति (क्रियापद-रूप, वैदिक)
मीळ्हेin the reward / in the prize
मीळ्हे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमीळ्ह (प्रातिपदिक; ‘reward/boon’, वैदिक)
अजामिभिःwith non-kinsmen / with those not of the same clan
अजामिभिः:
करण
TypeNoun/Adjective (used substantively)
Rootअ-जामि (प्रातिपदिक)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
पुरुहूतःmuch-invoked (Indra)
पुरुहूतः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (epithet)
Rootपुरु-हूत (प्रातिपदिक)
एवैःjust so / indeed
एवैः:
TypeIndeclinable (Vedic particle-group)
Rootएव (निपात) + इः/ऐः (वैदिक-प्रयोगः; ‘indeed/just so’ इत्यर्थे)
अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
तोकस्यof offspring / of progeny
तोकस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootतोक (प्रातिपदिक)
तनयस्यof the son / of the descendant
तनयस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootतनय (प्रातिपदिक)
जेषेhas won / wins
जेषे:
क्रिया
TypeVerb
Root√जि (जि जय॑े)
मरुत्वान्accompanied by the Maruts
मरुत्वान्:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (epithet)
Rootमरुत्वन्त् (प्रातिपदिक)
नःour / for us
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
भवतुmay he be / let him become
भवतु:
क्रिया
TypeVerb
Root√भू (भू सत्तायाम्)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ऊतीhelp / aid
ऊती:
कर्तृ-समानााधिकरण (फल/आशीः)
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)