HomeRig VedaMandala 1Sukta 100Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 1.100

Rishi: Ṛjraśva (as named within the hymn tradition of RV 1.100; associated with the Vārṣāgiras/Angirasa milieu)
Devata: Indra (with Maruts as supporting powers in the refrain)
Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas; standard for Indra hymns in this mandala section)

स ग्रामेभिः सनिता स रथेभिर्विदे विश्वाभिः कृष्टिभिर्न्वद्य । स पौंस्येभिरभिभूरशस्तीर्मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥

स ग्रामे॑भि॒: सनि॑ता॒ स रथे॑भिर्वि॒दे विश्वा॑भिः कृ॒ष्टिभि॒र्न्व१॒॑द्य । स पौंस्ये॑भिरभि॒भूरश॑स्तीर्म॒रुत्वा॑न्नो भव॒त्विन्द्र॑ ऊ॒ती ॥

sá grā́mebhiḥ sanítā sá ráthebhir vidé víśvābhiḥ kṛ́ṣṭibhir nv àdyá | sá paúṃsyebhir abhíbhūr áśastīr marútvān no bhavátv índra ūtī́ ||

May he, the Winner, be known today through the clans and through the chariots, through all the human communities. May he, by the powers of manhood, overcome the hostile denials; may Indra, companioned by the Maruts, become our help and protection.

सः । ग्रामे॑भिः । सनि॑ता । सः । रथे॑भिः । वि॒दे । विश्वा॑भिः । कृ॒ष्टिऽभिः॑ । नु । अ॒द्य । सः । पौंस्ये॑भिः । अ॒भि॒ऽभूः । अश॑स्तीः । म॒रुत्वा॑न् । नः॒ । भ॒व॒तु॒ । इन्द्रः॑ । ऊ॒ती ॥सः । ग्रामेभिः । सनिता । सः । रथेभिः । विदे । विश्वाभिः । कृष्टिभिः । नु । अद्य । सः । पौंस्येभिः । अभिभूः । अशस्तीः । मरुत्वान् । नः । भवतु । इन्द्रः । ऊती ॥saḥ | grāmebhiḥ | sanitā | saḥ | rathebhiḥ | vide | viśvābhiḥ | kṛṣti-bhiḥ | nu | adya | saḥ | paiṃsyebhiḥ | abhi-bhūḥ | aśastīḥ | marutvān | naḥ | bhavatu | indraḥ | ūtī

सःhe
सः:
कर्तृ (सर्वत्र अनुवर्तते) / विषयः
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ग्रामेभिःwith (the) villages/settlements
ग्रामेभिः:
करण (सह/द्वारा) / साधन
TypeNoun
Rootग्राम (प्रातिपदिक)
सनिताwinner, gainer
सनिता:
कर्तृ (विशेषणरूपेण) / कर्तृ-विशेषणम्
TypeNoun (agent) / Epithet
Root√सन् (प्राप्तौ/लाभे) → सनि- (कृदन्त-प्रातिपदिक) + तृच्
सःhe
सः:
कर्तृ / विषयः
TypePronoun
Rootतद्
रथेभिःwith chariots
रथेभिः:
करण
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
विदेis known / is found (as)
विदे:
क्रिया
TypeVerb
Root√विद् (ज्ञाने)
विश्वाभिःwith all
विश्वाभिः:
करण (कृष्टिभिः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविश्व (सर्व) (प्रातिपदिक)
कृष्टिभिःwith the peoples/communities
कृष्टिभिः:
करण / सहचर्य
TypeNoun
Rootकृष्टि (प्रातिपदिक)
नुnow, indeed
नु:
सम्बन्धक/उपपद-निपातः
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
अद्यtoday
अद्य:
अधिकरण (काल) / कालाधिकरणम्
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
सःhe
सः:
कर्तृ / विषयः
TypePronoun
Rootतद्
पौंस्येभिःwith manly powers
पौंस्येभिः:
करण
TypeNoun (abstract) / Instrumental plural
Rootपौंस्य (प्रातिपदिक; पुम्स्-सम्बद्धः ‘manly power’)
अभिभूःoverpowering, vanquisher
अभिभूः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeNoun/Adjective (epithet)
Root√भू (भवने) + अभि- (उपसर्ग) → अभिभू (प्रातिपदिक) / ‘overpowering’
अशस्तीःreproaches, ill-fames
अशस्तीः:
कर्म
TypeNoun
Rootअशस्ति (प्रातिपदिक; ‘non-praise’, ‘reproach/ill-fame’)
मरुत्वान्accompanied by the Maruts
मरुत्वान्:
कर्तृ-विशेषणम् (इन्द्रस्य)
TypeAdjective (epithet)
Rootमरुत्वन्त् (प्रातिपदिक; ‘possessing the Maruts’)
नःfor us / our
नः:
सम्प्रदान (हित) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
भवतुlet (him) be
भवतु:
क्रिया
TypeVerb
Root√भू (भवने)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun (deity)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ऊतीas help, as aid
ऊती:
प्रत्यय/प्रेडिकेटिव (सहायकत्वे) / कर्तृ-सम्बन्धः
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक; ‘help, aid’)