HomeRig VedaMandala 1Sukta 100Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 1.100

Devata: Indra (with Maruts)

स सव्येन यमति व्राधतश्चित्स दक्षिणे संगृभीता कृतानि । स कीरिणा चित्सनिता धनानि मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥

स स॒व्येन॑ यमति॒ व्राध॑तश्चि॒त्स द॑क्षि॒णे संगृ॑भीता कृ॒तानि॑ । स की॒रिणा॑ चि॒त्सनि॑ता॒ धना॑नि म॒रुत्वा॑न्नो भव॒त्विन्द्र॑ ऊ॒ती ॥

sá savyéna yamati vrā́dhataś cit sá dakṣiṇé saṃgṛbhītā kṛtā́ni | sá kīríṇā cit sánitā dhánāni marútvān no bhavatu índra ūtī́ ||

With his left he restrains even the overbearing; with his right he gathers the accomplished works. Even with the singer he wins the plenitudes—may that Indra with the Maruts be our help.

सः । स॒व्येन॑ । य॒म॒ति॒ । व्राध॑तः । चि॒त् । सः । द॒क्षि॒णे । सम्ऽगृ॑भीता । कृ॒तानि॑ । सः । की॒रिणा॑ । चि॒त् । सनि॑ता । धना॑नि । म॒रुत्वा॑न् । नः॒ । भ॒व॒तु॒ । इन्द्रः॑ । ऊ॒ती ॥सः । सव्येन । यमति । व्राधतः । चित् । सः । दक्षिणे । सम्गृभीता । कृतानि । सः । कीरिणा । चित् । सनिता । धनानि । मरुत्वान् । नः । भवतु । इन्द्रः । ऊती ॥saḥ | savyena | yamati | vrādhataḥ | cit | saḥ | dakṣiṇe | sam-gṛbhītā | kṛtāni | saḥ | kīriṇā | cit | sanitā | dhanāni | marutvān | naḥ | bhavatu | indraḥ | ūtī

सःhe (Indra)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
सव्येनwith the left (hand/side)
सव्येन:
करण
TypeAdjective (used substantively)
Rootसव्य (प्रातिपदिक)
यमतिrestrains, holds in check
यमति:
क्रिया
TypeVerb
Rootयम् (यमँ) धातु
व्राधतःof the overbearing/insolent one
व्राधतः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeParticiple (present act.)
Rootव्राधत् (व्राध् धातोः शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त-प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
न (निपात) / बलवर्धक
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
दक्षिणेon/with the right (hand/side)
दक्षिणे:
अधिकरण
TypeAdjective (used substantively)
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
संगृभीताgrasped, seized, held together
संगृभीता:
कर्मणि-विशेषणम्
TypeParticiple (past pass.)
Rootसम् + ग्रह् (ग्रहँ) धातु; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (स्त्री.)
कृतानिdeeds, accomplished acts
कृतानि:
कर्म
TypeParticiple (past pass., used as noun/adj.)
Rootकृत (कृ धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त-प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
कीरिणाby/with the singer (praiser)
कीरिणा:
करण
TypeNoun
Rootकीरिन् (प्रातिपदिक; ‘स्तुतिकर्तृ/कीर्तिकर्तृ’)
चित्even
चित्:
न (निपात) / बलवर्धक
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
सनिताwinner, bestower (gainer)
सनिता:
कर्तृ
TypeAgent noun
Rootसन्/सनि (धातु ‘to win, gain’) + तृ (तृच्) → सनितृ; तस्य प्रातिपदिकम् ‘सनिता’
धनानिwealths, treasures
धनानि:
कर्म
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
मरुत्वान्accompanied by the Maruts
मरुत्वान्:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootमरुत्वन्त् (प्रातिपदिक; ‘having the Maruts/attended by Maruts’)
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (our/us)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
भवतुlet (him) be, may (he) become
भवतु:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (भवँ) धातु
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ऊतीas help, for aid
ऊती:
कर्तृ-प्रत्यय/फल (as ‘aid’ predicated)
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक; ‘help, aid’)