Shloka 8
Agastya’s Encounter with Ilvala and Vātāpi; Dāna, Progeny, and the Renown of Agastya-Āśrama
Devanagari script
प्राप्प भार्यामगस्त्यस्तु लोपामुद्रामभाषत । महाहण्युत्सूजैतानि वासांस्याभरणानि च,लोपामुद्राको पत्नीरूपमें पाकर महर्षि अगस्त्यने उससे कहा--'ये तुम्हारे वस्त्र और आभूषण बहुमूल्य हैं। इन्हें उतार दो”
Transliteration
prāpya bhāryām agastyas tu lopāmudrām abhāṣata | mahārhaṇy utsṛja etāni vāsāṁsy ābharaṇāni ca ||
Translation
Having obtained Lopāmudrā as his wife, the sage Agastya addressed her: “These garments and ornaments are of great value; set them aside and remove them.”
Word by Word
प्राप्यhaving obtained / after getting
प्राप्य:
Adhikarana
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formल्यप् (क्त्वान्त अव्यय-भाव), कर्तरि, पूर्वकाल (absolutive)
भार्याम्wife
भार्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अगस्त्यःAgastya
अगस्त्यः:
Karta
TypeNoun
Rootअगस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुindeed / but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
लोपामुद्राम्Lopāmudrā
लोपामुद्राम्:
Karma
TypeNoun
Rootलोपामुद्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अभाषतspoke / said
अभाषत:
TypeVerb
Rootभाष् (धातु)
Formलङ्, भूत (imperfect), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
महाgreat / very valuable (as qualifier)
महा:
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अहनिdays
अहनि:
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
उत्सृजcast off / take off / discard
उत्सृज:
TypeVerb
Rootउत्-सृज् (धातु)
Formलोट्, आज्ञार्थ (imperative), मध्यम, एकवचन, परस्मैपद
एतानिthese
एतानि:
Karma
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
वासांसिgarments / clothes
वासांसि:
Karma
TypeNoun
Rootवासस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
आभरणानिornaments / jewelry
आभरणानि:
Karma
TypeNoun
Rootआभरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Speaker
लोगश उवाच
Characters & Entities
A
AgastyaL
LopāmudrāG
garments (vāsāṁsi)O
ornaments (ābharaṇāni)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes