Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

दक्षिणदिशि तीर्थवर्णनम्

Southern Tīrthas: Godāvarī to Dvāravatī

यत्र कंचिद्‌ वयं कालं वसनन्‍्तः सत्यविक्रमम्‌ । प्रतीक्षामोर<्ड्जुनं वीरं वृष्टिकामा इवाम्बुदम्‌,“यहाँ हमलोग कुछ काल रहकर सत्यपराक्रमी वीर अर्जुनके आगमनकी उसी प्रकार प्रतीक्षा करें, जैसे वृष्टिकी इच्छा रखनेवाले किसान बादलोंकी राह देखते हैं

yatra kañcid vayaṁ kālaṁ vasanantaḥ satyavikramam | pratīkṣāmaḥ arjunaṁ vīraṁ vṛṣṭikāmā ivāmbudam ||

Vaiśampāyana said: “Let us stay here for some time and wait for the truly valorous hero Arjuna—just as those who long for rain keep watch for the clouds.”

यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
Formtrue
कंचित्some (a certain)
कंचित्:
Karma
TypeIndeclinable
Root
Formtrue
वयम्we
वयम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Plural
कालम्time (a while)
कालम्:
Karma
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Accusative, Singular
वसन्तःstaying, dwelling
वसन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootवस्
FormPresent active participle (शतृ), Masculine, Nominative, Plural
सत्यविक्रमम्of true valor / truly valiant (as an epithet)
सत्यविक्रमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसत्यविक्रम
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रतीक्षामःwe wait for, we await
प्रतीक्षामः:
Karta
TypeVerb
Rootप्रति-ईक्ष्
FormPresent (Lat), First, Plural, Parasmaipada
अर्जुनम्Arjuna
अर्जुनम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Accusative, Singular
वीरम्heroic, brave
वीरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवीर
FormMasculine, Accusative, Singular
वृष्टिकामाःdesiring rain
वृष्टिकामाः:
Karta
TypeAdjective
Rootवृष्टिकाम
FormMasculine, Nominative, Plural
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
Formtrue
अम्बुदम्cloud
अम्बुदम्:
Karma
TypeNoun
Rootअम्बुद
FormMasculine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Arjuna
C
clouds (ambuda)

Educational Q&A

The verse highlights disciplined patience and hopeful endurance: in hardship one should wait steadily for rightful support and timely aid, as farmers depend on clouds for rain.

The speaker proposes that they remain in a place for a while and await the arrival of the hero Arjuna, using the simile of rain-seekers watching for clouds.