Previous Verse
Next Verse

Shloka 105

Pulastya’s Tīrtha Enumeration: Sarasvatī, Naimiṣa, Gayā, and Associated Phalaśruti

Chapter 82

कामाख्य॑ तत्र रुद्रस्य तीर्थ देवनिषेवितम्‌ । तत्र स्नात्वा नरः क्षिप्रं सिद्धि प्राप्रोति भारत,वहाँ भगवान्‌ शंकरका देवसेवित कामतीर्थ है। भारत! उसमें स्नान करके मनुष्य शीघ्र मनोवाजञ्छित सिद्धि प्राप्त कर लेता है

Kāmākhyā tatra Rudrasya tīrthaṁ devaniṣevitam | tatra snātvā naraḥ kṣipraṁ siddhiṁ prāpnoti Bhārata ||

There is there a sacred ford named Kāmākhyā, belonging to Rudra (Śiva) and frequented by the gods. O Bhārata, by bathing in that tīrtha a man quickly attains success—the fulfillment of his desired aim.

कामाख्यंnamed Kāma / called Kāma
कामाख्यं:
Karma
TypeAdjective
Rootकामाख्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
रुद्रस्यof Rudra (Śiva)
रुद्रस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
तीर्थंa sacred ford/pilgrimage place
तीर्थं:
Karta
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
देवनिषेवितम्frequented/served by the gods
देवनिषेवितम्:
Karta
TypeAdjective
Rootदेव-निषेवित (प्रातिपदिक; कृदन्त from धातु √सेव with नि-)
FormNeuter, Nominative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriya (Purvakala)
TypeVerb
Root√स्ना
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
नरःa man/person
नरः:
Karta
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Kriya-viseshana
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्रम्
सिद्धिंsuccess/attainment
सिद्धिं:
Karma
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
प्राप्नोतिattains/obtains
प्राप्नोति:
Kriya
TypeVerb
Root√आप (प्र + √आप)
FormPresent (Lat), Third, Singular, Parasmaipada
भारतO Bhārata
भारत:
Sambodhana
TypeNoun
Rootभारत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular

घुलस्त्य उवाच

G
Ghūlastya
R
Rudra (Śiva)
K
Kāmākhyā tīrtha
B
Bhārata (Yudhiṣṭhira)
D
Devas (gods)