Shloka 6
Udyoga-parva Adhyāya 30: Sañjaya’s Departure and Yudhiṣṭhira’s Commission of Greetings
Devanagari script
तव प्रसादाद् बालास्ते प्राप्ता राज्यमरिंदम । राज्ये तान् स्थापयित्वाग्रे नोपेक्षस्व विनश्यत:
Transliteration
tava prasādād bālāste prāptā rājyam ariṃdama | rājye tān sthāpayitvāgre nopeksasva vinaśyataḥ ||
Translation
O subduer of foes, by your gracious favor your young sons have obtained the kingdom. Having first firmly established them in the sovereignty, do not neglect them—lest they come to ruin.
Word by Word
तवof you/your
तव:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, षष्ठी, एकवचन
प्रसादात्from (your) favor/grace
प्रसादात्:
Apadana
TypeNoun
Rootप्रसाद
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
बालाःthe boys/sons
बालाः:
Karta
TypeNoun
Rootबाल
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तेthose/they
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
प्राप्ताःhave obtained/attained
प्राप्ताः:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-आप्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन, क्त (past passive participle)
राज्यम्the kingdom
राज्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootराज्य
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अरिंदमO subduer of enemies
अरिंदम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअरिंदम
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
राज्येin the kingdom
राज्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराज्य
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
तान्them
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
स्थापयित्वाhaving स्थापित/installed
स्थापयित्वा:
Kriya-viseshana
TypeVerb
Rootस्था (caus. स्थापय-)
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
अग्रेthereafter/then; in front
अग्रे:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअग्र
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
उपेक्षस्वdo not neglect/overlook
उपेक्षस्व:
Kriya
TypeVerb
Rootउप-ईक्ष्
Formलोट् (imperative), आत्मनेपद, मध्यम, एकवचन
विनश्यतःof (one) perishing/being ruined
विनश्यतः:
सम्बन्ध
TypeVerb
Rootवि-नश्
Formशतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
Speaker
युधिछिर उवाच
Characters & Entities
Y
YudhiṣṭhiraT
the addressee titled Ariṃdama (subduer of foes)T
the addressee's sons (bālāḥ te)R
rājya (kingdom/sovereignty)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes