Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

अम्बाया निर्वेदः तपोव्रताभ्यर्थना च

Ambā’s Despair and Petition for Ascetic Vows

इमा: काशिपते: कन्या मया निर्जित्य पार्थिवान्‌ विचित्रवीर्यस्य कृते वीर्यशुल्का हृता इति,“माँ! ये काशिराजकी कन्याएँ हैं। पराक्रम ही इनका शुल्क था। इसलिये मैं समस्त राजाओंको जीतकर भाई विचित्रवीर्यके लिये इन्हें हर लाया हूँ!

imāḥ kāśipateḥ kanyā mayā nirjitya pārthivān vicitravīryasya kṛte vīryaśulkā hṛtā iti

Bhīṣma said: “Mother, these are the daughters of the lord of Kāśī. Their bride-price was valor; therefore, having conquered the assembled kings, I have carried them away for my brother Vicitravīrya.”

imāḥthese
imāḥ:
Karta
TypePronoun
Rootidam
FormFeminine, Nominative, Plural
kāśipateḥof the lord of Kāśi (king of Kāśi)
kāśipateḥ:
Sambandha
TypeNoun
Rootkāśipati
FormMasculine, Genitive, Singular
kanyāḥdaughters/maidens
kanyāḥ:
Karta
TypeNoun
Rootkanyā
FormFeminine, Nominative, Plural
mayāby me
mayā:
Karana
TypePronoun
Rootasmad
Form—, Instrumental, Singular
nirjityahaving conquered
nirjitya:
Kriya-viseshana
TypeVerb
Rootnir-ji
FormAbsolutive (ktvā/lyap), Parasmaipada (usage), —
pārthivānkings
pārthivān:
Karma
TypeNoun
Rootpārthiva
FormMasculine, Accusative, Plural
vicitravīryasyaof Vichitravīrya
vicitravīryasya:
Sambandha
TypeProperNoun
Rootvicitravīrya
FormMasculine, Genitive, Singular
kṛtefor (the sake of)
kṛte:
Sampradana
TypeIndeclinable
Rootkṛta
Formpostposition (arthavat avyaya)
vīryaśulkāḥhaving valor as the bride-price
vīryaśulkāḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootvīrya-śulka
FormFeminine, Nominative, Plural
hṛtāḥwere carried off/taken away
hṛtāḥ:
Karta
TypeVerb
Roothṛ
FormPast passive participle (kta), Feminine, Nominative, Plural
itithus (quoting)
iti:
TypeIndeclinable
Rootiti
Formquotative particle

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
K
Kāśī (Kingdom of Kāśī)
K
Kāśipati (ruler of Kāśī)
K
Kāśī princesses (kanyāḥ)
V
Vicitravīrya
P
pārthivāḥ (kings)