Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Śaraṇāgata-Atithi-Dharma in the Kapota Narrative (कपोत-आख्यानम्—शरणागतधर्मः)

सरांसि सरितश्लैव कूपा: प्रस्रवणानि च । हतत्विषो न लक्ष्यन्ते निसर्गाद्‌ दैवकारितात्‌,बड़े-बड़े सरोवर, सरिताएँ, कूप और झरने भी उस दैवविहित अथवा स्वाभाविक अनावृष्टिसे श्रीहीन होकर दिखायी ही नहीं देते थे

sarāṃsi saritaś caiva kūpāḥ prasravaṇāni ca | hatatviṣo na lakṣyante nisargād daivakāritāt ||

Bhīṣma said: “Even the great lakes, the rivers, the wells, and the mountain-springs could no longer be seen as before; their radiance and fullness had been struck down by a drought that was either natural in course or ordained by fate.”

सरांसिlakes, ponds
सरांसि:
Karta
TypeNoun
Rootसरस्
FormNeuter, Nominative, Plural
सरितःrivers
सरितः:
Karta
TypeNoun
Rootसरित्
FormFeminine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, even
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
कूपाःwells
कूपाः:
Karta
TypeNoun
Rootकूप
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रस्रवणानिsprings, waterfalls
प्रस्रवणानि:
Karta
TypeNoun
Rootप्रस्रवण
FormNeuter, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
हतत्विषःhaving lost their luster (dimmed)
हतत्विषः:
Karta
TypeAdjective
Rootहतत्विष्
FormMasculine, Nominative, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
लक्ष्यन्तेwere seen / appeared
लक्ष्यन्ते:
TypeVerb
Rootलक्ष्
FormPresent, Indicative, Atmanepada (Passive sense), Third, Plural
निसर्गात्from nature, naturally
निसर्गात्:
Apadana
TypeNoun
Rootनिसर्ग
FormMasculine, Ablative, Singular
दैवकारितात्from divine causation / by fate's doing
दैवकारितात्:
Apadana
TypeNoun
Rootदैवकारिता
FormFeminine, Ablative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
L
lakes (sarāṃsi)
R
rivers (saritaḥ)
W
wells (kūpāḥ)
S
springs (prasravaṇāni)
F
fate/divine ordinance (daiva)