Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः

Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca

कथं मित्रमरिं चापि विन्दते भरतर्षभ । चेष्टितव्यं कथं चात्र शत्रोर्मित्रस्य चान्तरे,राजा किस प्रकार मित्र और शत्रुको अपने वशमें करता है तथा उसे शत्रु और मित्रके बीचमें रहकर कैसी चेष्टा करनी चाहिये?

kathaṁ mitram ariṁ cāpi vindate bharatarṣabha | ceṣṭitavyaṁ kathaṁ cātra śatror mitrasya cāntare ||

Yudhiṣṭhira said: “O bull among the Bharatas, how does a king win over both friend and foe? And when he must stand between an enemy and an ally, what course of action should he undertake there?”

कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
मित्रम्a friend
मित्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootमित्र
FormNeuter, Accusative, Singular
अरिम्an enemy
अरिम्:
Karma
TypeNoun
Rootअरी
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
विन्दतेfinds/obtains
विन्दते:
TypeVerb
Rootविद्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Atmanepada
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
TypeNoun
Rootभरत-ऋषभ
FormMasculine, Vocative, Singular
चेष्टितव्यम्is to be done/should be acted
चेष्टितव्यम्:
TypeVerb
Rootचेष्टितव्य
FormGerundive (तव्यत्), Neuter, Nominative, Singular
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
and
:
TypeIndeclinable
Root
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
शत्रोःof the enemy
शत्रोः:
TypeNoun
Rootशत्रु
FormMasculine, Genitive, Singular
मित्रस्यof the friend
मित्रस्य:
TypeNoun
Rootमित्र
FormNeuter, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अन्तरेin between/between
अन्तरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअन्तर
FormNeuter, Locative, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
B
Bharatarṣabha (honorific addressee)