Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

Bhīmasena–Drauṇi Mahāyuddha

Chariot Duel and Astra-Exchange

ततः शड्खाश्न भेर्यश्व॒ पणवानकदुन्दुभि: | डिण्डिमाश्षाप्यहन्यन्त झर्झराश्ष समनन्‍तत:ः,राजन! तदनन्तर दोनों सेनाओंमें चारों ओर महान्‌ शब्द करनेवाले शंख, भेरी, पणव, आनक, दुन्दुभि और झाँझ आदि बाजे बज उठे। नगाड़े पीटे जाने लगे। साथ ही विजयकी अभिलाषा रखनेवाले शूरवीरोंका सिंहनाद भी होने लगा

tataḥ śaṅkhāś ca bheryaś ca paṇavānaka-dundubhiḥ | ḍiṇḍimāś cāpy ahanyanta jharjharāś ca samanantataḥ, rājan | tad-anantaraṃ ubhayoḥ senayoḥ caturdiśaṃ mahā-śabda-kārīṇi śaṅkha-bherī-paṇavānaka-dundubhi-jhāñjhādayo vādyāni prāduṣkṛtāni | naḍāgāś ca tāḍyamānāḥ | sahaiva vijaya-abhilāṣiṇāṃ śūrāṇāṃ siṃha-nādo 'pi babhūva ||

Sañjaya said: Then conches, kettledrums, tabors, war-drums, and great drums resounded; and everywhere, O King, kettledrums were beaten and cymbals clashed. Immediately after, on all sides in both armies, those instruments that raise a mighty din—conches, drums, tabors, war-drums, great drums, cymbals and the like—burst into sound. The kettledrums were struck, and with them rose the lion-roars of heroic warriors who longed for victory, an outward surge of martial resolve that drives the battle onward.

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
Formअव्यय
शङ्खाःconches
शङ्खाः:
Karta
TypeNoun
Rootशङ्ख
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
भेर्यःkettle-drums
भेर्यः:
Karta
TypeNoun
Rootभेरी
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
पणवsmall drums (paṇava)
पणव:
Karta
TypeNoun
Rootपणव
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन (समाहार-गणना)
आनकwar-drums (ānaka)
आनक:
Karta
TypeNoun
Rootआनक
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन (समाहार-गणना)
दुन्दुभयःdundubhi-drums
दुन्दुभयः:
Karta
TypeNoun
Rootदुन्दुभि
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
डिण्डिमाःkettledrums (ḍiṇḍima)
डिण्डिमाः:
Karta
TypeNoun
Rootडिण्डिम
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
Formअव्यय
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
Formअव्यय
अह्न्यन्तwere struck/beat (were sounded)
अह्न्यन्त:
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत); आत्मनेपद; प्रथमपुरुष; बहुवचन
झर्झराःcymbals/jhajharas
झर्झराः:
Karta
TypeNoun
Rootझर्झर
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
Formअव्यय
समन्ततःon all sides, all around
समन्ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः
Formअव्यय
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन; एकवचन

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
T
two armies (ubhayoḥ senayoḥ)
Ś
śaṅkha (conch)
B
bheryā (kettledrum)
P
paṇava (tabor)
Ā
ānaka (war-drum)
D
dundubhi (great drum)
ḍiṇḍima (kettledrum)
J
jharjhara/jhāñjhā (cymbals/metal percussion)
S
siṃhanāda (lion-roar)