Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

द्रोणपर्व — अध्याय १६२: प्रातःसंध्यायां युद्धप्रवृत्तिः तथा रजोमेघे संमूढता

“राजन! मैं तुमसे सत्य कहता हूँ कि पाण्डवोंके जीते-जी उनकी सेनाको बलपूर्वक जीतना असम्भव है ।। आत्मार्थ युध्यमानास्ते समर्था: पाण्डुनन्दना: । किमर्थ तव सैन्यानि न हनिष्यन्ति भारत,“भरतनन्दन! पाण्डव शक्तिशाली हैं और अपने लिये युद्ध करते हैं, फिर वे किसलिये तुम्हारी सेनाओंका संहार नहीं करेंगे?

sañjaya uvāca | rājann ahaṃ te satyaṃ bravīmi pāṇḍavānāṃ jīvatsu teṣāṃ senāṃ balāt jetum aśakyaṃ || ātmārthaṃ yudhyamānās te samarthāḥ pāṇḍunandanāḥ | kimarthaṃ tava sainyāni na haniṣyanti bhārata || bharatanandana pāṇḍavāḥ śaktimantaḥ sva-arthāya yudhyante; tataḥ kathaṃ te tava senānāṃ saṃhāraṃ na kariṣyanti ||

Sañjaya said: O King, I tell you the truth: so long as the Pāṇḍavas live, it is impossible to overpower their army by sheer force. Those sons of Pāṇḍu are capable and fight for their own cause; why, then, would they not strike down your forces, O Bhārata?

आत्मार्थम्for their own sake
आत्मार्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन् + अर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
युध्यमानाःfighting
युध्यमानाः:
Karta
TypeVerb
Rootयुध्
FormMasculine, Nominative, Plural, शानच् (लट्), Ātmanepada (middle)
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
समर्थाःcapable, strong
समर्थाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसमर्थ
FormMasculine, Nominative, Plural
पाण्डुनन्दनाःsons of Pāṇḍu
पाण्डुनन्दनाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डु + नन्दन
FormMasculine, Nominative, Plural
किमर्थम्for what reason? why?
किमर्थम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootकिम् + अर्थ
तवof you, your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
सैन्यानिarmies, troops
सैन्यानि:
Karma
TypeNoun
Rootसैन्य
FormNeuter, Accusative, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
हनिष्यन्तिwill kill, will destroy
हनिष्यन्ति:
TypeVerb
Rootहन्
FormLuṭ (simple future), Third, Plural, Parasmaipada
भारतO Bhārata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
भरतनन्दनO descendant/son of Bharata
भरतनन्दन:
TypeNoun
Rootभरत + नन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
P
Pāṇḍavas
P
Pāṇḍu
K
Kaurava army (tava sainyāni)