Previous Verse
Next Verse

Shloka 189

वासवी-शक्तेः प्रयोगः, घटोत्कच-वधोत्तर-शोकः, व्यासोपदेशश्च

The Vāsavī Spear’s Use, Post-Ghaṭotkaca Grief, and Vyāsa’s Counsel

अथ शरशतकभिन्नकृत्तदेहै- हतपतितै: क्षणदाचरै: समन्तात्‌ | निधनमुपगतैर्मही कृताभूद्‌ गिरिशिखरैरिव दुर्गमातिरौद्रा,तदनन्तर सैकड़ों बाणोंसे शरीर छिन्न-भिन्न हो जानेके कारण मरकर गिरे और मृत्युको प्राप्त हुए निशाचरोंकी लाशोंसे पटी हुई चारों ओरकी भूमि पर्वतशिखरोंसे आच्छादित हुई- सी अत्यन्त भयंकर और दुर्गम प्रतीत होने लगी

atha śaraśatakabhinnakṛttadehaiḥ hatapatitaiḥ kṣaṇadācaraiḥ samantāt | nidhanam upagatair mahī kṛtābhūd giriśikharair iva durgamātiraudrā ||

Sañjaya said: Then, all around, the earth became strewn with the bodies of the night-roaming warriors who had fallen slain—their limbs shattered and severed by hundreds of arrows. Covered as though with mountain-peaks, the ground appeared exceedingly dreadful and hard to traverse, revealing the grim cost of battle and the swift, impersonal working of death amid human resolve and rage.

अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
शरशतकभिन्नकृत्तदेहैःwith bodies split and cut by hundreds of arrows
शरशतकभिन्नकृत्तदेहैः:
Karana
TypeAdjective
Rootशर-शतक-भिन्न-कृत्त-देह
FormMasculine, Instrumental, Plural
हतपतितैःwith (those) slain and fallen
हतपतितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootहत-पतित
FormMasculine, Instrumental, Plural
क्षणदाचरैःby night-rangers (rakshasas)
क्षणदाचरैः:
Karana
TypeNoun
Rootक्षणदाचर
FormMasculine, Instrumental, Plural
समन्तात्on all sides
समन्तात्:
TypeIndeclinable
Rootसमन्तात्
निधनम्death
निधनम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिधन
FormNeuter, Accusative, Singular
उपगतैःhaving reached (i.e., having met with)
उपगतैः:
Karana
TypeAdjective
Rootउप-गम्
FormMasculine, Instrumental, Plural
महीthe earth/ground
मही:
Karta
TypeNoun
Rootमही
FormFeminine, Nominative, Singular
कृताभूत्became / was made
कृताभूत्:
TypeVerb
Rootकृ
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
गिरिशिखरैःwith mountain-peaks
गिरिशिखरैः:
Karana
TypeNoun
Rootगिरि-शिखर
FormNeuter, Instrumental, Plural
इवas if / like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
दुर्गमाhard to traverse
दुर्गमा:
Karta
TypeAdjective
Rootदुर्गम
FormFeminine, Nominative, Singular
अतिरौद्राexceedingly terrible
अतिरौद्रा:
Karta
TypeAdjective
Rootअतिरौद्र
FormFeminine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
kṣaṇadācarāḥ (night-roamers/rākṣasas)
Ś
śarāḥ (arrows)
M
mahī (the earth/ground)
G
giriśikharāṇi (mountain-peaks, as simile)