Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

Adhyāya 111 (Book 6): Daśama-dina-saṃgrāma—Bhīṣma’s Counsel to Yudhiṣṭhira and the Śikhaṇḍin-Led Advance

तस्य तद्‌ वचन श्रुत्वा सव्यसाची महारथ: । कालो<यमिति संचिन्त्य शिखण्डिनमचोदयत्‌,उसके उस कथनको सुनकर महारथी सव्यसाची अर्जुनने यह सोचकर कि यही इसके उत्साह बढ़ानेका अवसर है, शिखण्डीसे इस प्रकार कहा--

tasya tad vacanaṁ śrutvā savyasācī mahārathaḥ | kālo ’yam iti sañcintya śikhaṇḍinam acodayat ||

Hearing those words, Arjuna—the great chariot-warrior famed as Savyasācī—reflected, “This is the moment,” and then urged Śikhaṇḍin forward.

तस्यof him/its
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
वचनम्speech/statement
वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवचन
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
सव्यसाचीSavyasācin (Arjuna; ambidextrous archer)
सव्यसाची:
Karta
TypeNoun
Rootसव्यसाचिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
महारथःgreat chariot-warrior
महारथः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Singular
कालःtime/occasion
कालः:
Karta
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Nominative, Singular
अयम्this
अयम्:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus/so (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
संचिन्त्यhaving reflected/considered
संचिन्त्य:
TypeVerb
Rootसम् + चिन्त्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
शिखण्डिनम्Śikhaṇḍin (name)
शिखण्डिनम्:
Karma
TypeNoun
Rootशिखण्डिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
अचोदयत्urged/impelled
अचोदयत्:
TypeVerb
Rootचुद्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sanjaya
A
Arjuna (Savyasaci)
S
Shikhandin