Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

अध्याय ९ — धृतराष्ट्रस्य युधिष्ठिरं प्रति राजनित्युपदेशः

Dhṛtarāṣṭra’s Counsel on Royal Policy to Yudhiṣṭhira

उत्तरीयै: करैश्नापि संच्छाद्य वदनानि ते । रुरुदु: शोकसंतप्ता मुहूर्त पितृमातृवत्‌,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! कुरुराजकी ये करुणाभरी बातें सुनकर वहाँ एकत्र हुए कुरुजांगलदेशके सब लोग दुपट्टों और हाथोंसे अपना-अपना मुँह ढँककर रोने लगे। अपनी संतानको विदा करते समय दुःखसे कातर हुए पिता-माताकी भाँति वे दो घड़ीतक शोकसे संतप्त होकर रोते रहे

uttarīyaiḥ karaiś cāpi saṃchādya vadanāni te | ruruduḥ śokasaṃtaptā muhūrtaṃ pitṛmātṛvat ||

Vaiśampāyana said: Hearing those heart-rending words of the Kuru king, all the people gathered there in the Kuru-jāṅgala region covered their faces with their upper garments and with their hands, and began to weep. Burnt by grief, they cried for a while, like parents anguished at the moment of parting from their own child.

उत्तरीयैःwith upper garments/veils
उत्तरीयैः:
Karana
TypeNoun
Rootउत्तरीय
FormNeuter, Instrumental, Plural
करैःwith hands
करैः:
Karana
TypeNoun
Rootकर
FormMasculine, Instrumental, Plural
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
संच्छाद्यhaving covered
संच्छाद्य:
TypeVerb
Rootसम् + छद्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
वदनानिfaces
वदनानि:
Karma
TypeNoun
Rootवदन
FormNeuter, Accusative, Plural
तेthey/those (people)
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
रुरुदुःthey wept
रुरुदुः:
TypeVerb
Rootरुद्
FormPerfect (लिट्), Third, Plural, Parasmaipada
शोकसंतप्ताःafflicted by grief
शोकसंतप्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootशोकसंतप्त
FormMasculine, Nominative, Plural
मुहूर्तम्for a moment/for a while
मुहूर्तम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमुहूर्त
FormMasculine, Accusative, Singular
पितृमातृवत्like father and mother
पितृमातृवत्:
TypeIndeclinable
Rootपितृमातृवत्

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
K
Kuru king (Kururāja)
P
People of Kuru-jāṅgala (Kurujāṅgala-deśa)