Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

परिक्षिद्वृत्तान्तप्रश्नः

Inquiry into Parīkṣit’s Conduct and the Beginnings of His Downfall

वीरणस्तम्बके मूलं यदप्येकमिह स्थितम्‌ | तदप्ययं शनैराखुरादत्ते दशनै: शितै:,“खशके इस गुच्छेमें जो मूलका एक तन्तु यहाँ बचा है, उसे भी यह चूहा अपने तीखे दाँतोंसे धीरे-धीरे कुतर रहा है

vīraṇastambake mūlaṃ yad apy ekam iha sthitam | tad apy ayaṃ śanair ākhur ādatte daśanaiḥ śitaiḥ ||

Takṣaka said: “Even the single remaining root-fibre of this clump of vīraṇa grass that still stands here—this mouse is slowly gnawing away at that too with its sharp teeth.”

वीरणस्तम्बकेin the clump of vīraṇa-grass
वीरणस्तम्बके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवीरण-स्तम्बक
FormMasculine, Locative, Singular
मूलम्root
मूलम्:
Karma
TypeNoun
Rootमूल
FormNeuter, Accusative, Singular
यत्which
यत्:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
एकम्one (single)
एकम्:
Karta
TypeAdjective
Rootएक
FormNeuter, Nominative, Singular
इहhere
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
स्थितम्standing/remaining
स्थितम्:
TypeVerb
Rootस्था
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अयम्this (one)
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
शनैःslowly, little by little
शनैः:
TypeIndeclinable
Rootशनैः
आखुःrat/mouse
आखुः:
Karta
TypeNoun
Rootआखु
FormMasculine, Nominative, Singular
आदत्तेtakes away/seizes (gnaws off)
आदत्ते:
TypeVerb
Rootआ-दा
FormPresent (Lat), Ātmanepada, 3rd, Singular
दशनैःwith teeth
दशनैः:
Karana
TypeNoun
Rootदशन
FormNeuter, Instrumental, Plural
शितैःsharp
शितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootशित
FormNeuter, Instrumental, Plural

तक्षक उवाच

T
Takṣaka
Ā
ākhu (mouse/rat)
V
vīraṇa-stambaka (clump of vīraṇa grass)
M
mūla (root-fibre)