Shloka 43
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
भार्यां तस्याह स मुनिस्तव दोषो न किञ्चन / त्वया कृतेन पुण्येन ब्रह्मलोकमितो व्रज
Transliteration
bhāryāṃ tasyāha sa munistava doṣo na kiñcana / tvayā kṛtena puṇyena brahmalokamito vraja
Translation
The sage said to his wife: “There is no fault in you. By the merit you have earned, depart from here and go to Brahmaloka.”
Word by Word
भार्याम्(to) the wife
भार्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
आहsaid
आह:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु; ‘आह’ इति लिट्-रूपम्)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
दोषःfault
दोषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
किञ्चनanything (at all)
किञ्चन:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिञ्चन (सर्वनाम/अव्यय-प्रयोग)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun: anything)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (करणम्)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
कृतेनby (what was) done
कृतेन:
Karana (करणम्)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त ‘कृत’; नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; ‘done/performed’
पुण्येनby merit, virtue
पुण्येन:
Karana (करणम्)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
ब्रह्मलोकम्Brahmā’s world
ब्रह्मलोकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्म + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ब्रह्मणः लोकः)
इतःfrom here
इतः:
Apadana (अपादानम्)
TypeIndeclinable
Rootइतस् (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (ablatival adverb: from here)
व्रजgo
व्रज:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन