Shloka 34
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
कान्तिमान्मोहिनीयुक्तकामाङ्गः कलहप्रियाम् / अन्वेति कामचारैस्तु विलासिन्या समन्वितः
Transliteration
kāntimānmohinīyuktakāmāṅgaḥ kalahapriyām / anveti kāmacāraistu vilāsinyā samanvitaḥ
Translation
Kāma, radiant, whose body of desire is joined with Mohinī, follows the woman fond of quarrel; and by the courses of passion he moves, accompanied by the playful Vilāsinī.
Word by Word
कान्ति-मान्radiant/possessing beauty
कान्ति-मान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकान्ति (प्रातिपदिक) + मतुप् (प्रत्यय) → कान्तिमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive adjective)
मोहिनी-युक्त-काम-अङ्गःwhose Kāma-body is joined with Mohinī
मोहिनी-युक्त-काम-अङ्गः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमोहिनी (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त) + काम (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘यस्य काम-अङ्गं मोहिन्या युक्तम्’ (whose body/limbs of Kāma are joined with Mohinī)
कलह-प्रियाम्the quarrel-loving (woman)
कलह-प्रियाम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकलह (प्रातिपदिक) + प्रिय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
अन्वेतिfollows/pursues
अन्वेति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु + इ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
काम-चारैःby amorous movements/acts
काम-चारैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक) + चार (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष; पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (particle: but/indeed)
विलासिन्याःof the playful woman
विलासिन्याः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविलासिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
समन्वितःis accompanied/endowed
समन्वितः:
Kriya (क्रिया/predicative)
TypeVerb
Rootसम् + अनु + इ (धातु) → समन्वित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle, active sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘endowed/associated’