Shloka 33
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
कामवामाधिरूढाङ्का ध्येयाः शरधनुर्धराः / रतिप्रीतियुतः कामः कामिन्याः कान्तैष्यते
Transliteration
kāmavāmādhirūḍhāṅkā dhyeyāḥ śaradhanurdharāḥ / ratiprītiyutaḥ kāmaḥ kāminyāḥ kāntaiṣyate
Translation
One should meditate on those who bear Kāma and Vāmā as emblems upon the thigh, holding arrows and bow. Kāma, joined with Rati and Prīti, goes to the longing woman to seek her beloved.
Word by Word
काम-वामा-अधिरूढ-अङ्काःwhose lap is mounted by Kāma’s lovely woman
काम-वामा-अधिरूढ-अङ्काः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाम (प्रातिपदिक) + वामा (प्रातिपदिक) + अधिरूढ (कृदन्त) + अङ्क (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘येषाम् अङ्के कामवामा अधिरूढा’ (those on whose lap the lovely woman of Kāma is mounted)
ध्येयाःare to be meditated upon
ध्येयाः:
Kriya (क्रिया/predicative)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु) → ध्येय (कृदन्त)
Formभाव्य/विधेय-कृदन्त (gerundive: ‘to be meditated upon’), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
शर-धनुः-धराःbearing arrows and a bow
शर-धनुः-धराः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशर (प्रातिपदिक) + धनुस् (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (उपपद: ‘bearing arrows and bow’); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
रति-प्रीति-युतःendowed with Rati and Prīti
रति-प्रीति-युतः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरति (प्रातिपदिक) + प्रीति (प्रातिपदिक) + युत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying कामः)
कामःKāma (the god of love)
कामः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कामिन्याःof the beloved woman/lover
कामिन्याः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
कान्ताthe beloved
कान्ता:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकान्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एष्यतेwill go/approach
एष्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद