Shloka 35
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
कामः कल्पलता युक्तः कामुकः श्यामवर्णया / शुचिस्मितान्वितः कामो बन्धको विस्मृतायुतः
Transliteration
kāmaḥ kalpalatā yuktaḥ kāmukaḥ śyāmavarṇayā / śucismitānvitaḥ kāmo bandhako vismṛtāyutaḥ
Translation
Kāma, joined with the wish-fulfilling creeper (kalpalatā), the lustful one with a dark-hued consort; Kāma, endowed with a pure smile, is the binder, attended by countless forgettings.
Word by Word
कामःKāma (the god of love)
कामः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
कल्पलताwish-fulfilling creeper
कल्पलता:
Visheshya (विशेष्य/Predicate-noun)
TypeNoun
Rootकल्प + लता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (determinative: 'wish-fulfilling creeper')
युक्तःendowed (with)
युक्तः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (Past Passive Participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः ‘युक्त/समन्वित’ (endowed/connected)
कामुकःlover; amorous one
कामुकः:
Visheshya (विशेष्य/Predicate-noun)
TypeNoun
Rootकामुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
श्यामवर्णयाwith dark complexion
श्यामवर्णया:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootश्याम + वर्ण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; कर्मधारयः (‘श्यामः वर्णः’ = dark complexion)
शुचिस्मितान्वितःendowed with a pure smile
शुचिस्मितान्वितः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootशुचि + स्मित + अन्वित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अन्वित’ (क्त-प्रत्ययान्त, endowed) + पूर्वपद-समासः; अर्थः ‘शुचि-स्मितेन अन्वितः’ (endowed with pure smile)
कामःKāma
कामः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बन्धकःcaptor; binder
बन्धकः:
Visheshya (विशेष्य/Predicate-noun)
TypeNoun
Rootबन्धक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विस्मृतायुतःendowed with myriad forgetfulness (causing forgetfulness)
विस्मृतायुतः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootविस्मृत + आयुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (determinative) ‘विस्मृतैः आयुतैः (बहुभिः) युतः’ = endowed with countless forgettings/forgetfulness; आयुत = ten-thousand, very many