Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 24
सगरस्यौर्वाश्रमगमनम्
Sagara’s Journey to Aurva’s Hermitage
Devanagari script
भवत्यौ वरमस्मत्तो व्रियतां काममीप्सितम् / दास्यामि तं न संदेहो यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्
Transliteration
bhavatyau varamasmatto vriyatāṃ kāmamīpsitam / dāsyāmi taṃ na saṃdeho yadyapi syātsudurllabham
Translation
You both may choose from me the boon you desire; even if it is exceedingly rare, I shall grant it without doubt.
Word by Word
भवत्यौyou two ladies
भवत्यौ:
सम्बोधन (Vocative function/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), द्विवचन; संबोधनार्थे प्रयोगः (addressing two ladies)
वरम्a boon
वरम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
अस्मत्तःfrom me
अस्मत्तः:
अपादान (Source/Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पञ्चमी (Ablative), एकवचन
व्रियताम्may (it) be chosen
व्रियताम्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; आज्ञार्थे—‘let it be chosen’
कामम्the desired wish
कामम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; ‘desired object’
ईप्सितम्desired
ईप्सितम्:
कर्मविशेषण (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootईप्सित (कृदन्त; आप्/ईप्स् धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (to कामम्)
दास्यामिI will give
दास्यामि:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलृट् (Simple future), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तम्that
तम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; ‘that (boon)’
नnot
न:
निषेध (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
संदेहःdoubt
संदेहः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
यद्यपिeven if
यद्यपि:
सम्बन्ध (Concessive connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि + अपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/व्यभिचारार्थक-अव्यय (concessive: ‘even if’)
स्यात्should be/might be
स्यात्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सुदुर्लभम्very hard to obtain
सुदुर्लभम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + दुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (to ‘it/that boon’)