Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 58
Aśauca-vidhi (Rules of Impurity) within Śrāddha-kalpa — Chapter on Testing/Selecting Brahmanas and Honoring the Atithi
Devanagari script
अन्यच्च दधिसर्पिर्भ्यां शिष्टं पुत्राय नान्यथा / अवशेषं तु दातव्यमन्नाद्यं तु विशेषतः
Transliteration
anyacca dadhisarpirbhyāṃ śiṣṭaṃ putrāya nānyathā / avaśeṣaṃ tu dātavyamannādyaṃ tu viśeṣataḥ
Translation
Whatever remains of curd (dadhi) and ghee (ghṛta) should be given only to the son, not otherwise. But other leftovers should be given in charity—especially food and edibles.
Word by Word
अन्यत्something else/another (item)
अन्यत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र द्वितीया (अपरं वस्तु)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
दधिसर्पिर्भ्याम्with curd and ghee
दधिसर्पिर्भ्याम्:
Karaṇa (करण/instrument/with respect to)
TypeNoun
Rootदधि + सर्पिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), द्विवचन; समासः—दधिसर्पिस् (द्वन्द्व)
शिष्टम्the remainder
शिष्टम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootशिष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘remainder/leftover’
पुत्रायto the son
पुत्राय:
Sampradāna (सम्प्रदान/recipient)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: otherwise)
अवशेषम्the remaining portion
अवशेषम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअवशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; अत्र द्वितीया (what remains)
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)
दातव्यम्should be given
दातव्यम्:
Vidhi (विधि/obligation)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formकृदन्त—तव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘to be given/should be given’
अन्नाद्यम्food and similar items
अन्नाद्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअन्न + आद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—अन्नाद्य (द्वन्द्व: ‘food and the like’)
तुindeed/especially
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविशेषार्थक-अव्यय
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्यय (adverb: particularly)