Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 57
Aśauca-vidhi (Rules of Impurity) within Śrāddha-kalpa — Chapter on Testing/Selecting Brahmanas and Honoring the Atithi
Devanagari script
यो दद्याच्चानुसंमोहान्न तद्गच्छति वै पितॄन् / तस्मान्न देयमन्नाद्यमुच्छिष्टं श्राद्धकर्मणि
Transliteration
yo dadyāccānusaṃmohānna tadgacchati vai pitṝn / tasmānna deyamannādyamucchiṣṭaṃ śrāddhakarmaṇi
Translation
If one, through delusion (unknowing), gives such food, it does not reach the Pitṛs. Therefore, in the śrāddha rite one should not give leavings (ucchiṣṭa) of food and the like.
Word by Word
यःwho
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक
दद्यात्should give
दद्यात्:
Kriyā (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
अनुसंमोहात्out of delusion
अनुसंमोहात्:
Hetu (हेतु/cause)
TypeNoun
Rootअनु + सम्मोह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; उपसर्गपूर्वक-प्रातिपदिक (‘from delusion/infatuation’)
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
तत्that (result/merit)
तत्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र प्रथमा (तत् = तत् फलम्)
गच्छतिgoes/reaches
गच्छति:
Kriyā (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय
पितॄन्the ancestors
पितॄन्:
Sampradāna (सम्प्रदान/goal-recipient)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Sambandha (सम्बन्ध/discourse)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्—अव्ययीभाववत् प्रयोगः; हेत्वर्थे/तस्मादर्थे (therefore)
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
देयम्should be given
देयम्:
Vidhi (विधि/obligation)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formकृदन्त—तव्यत्/यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/passive necessity), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘to be given/should be given’
अन्नाद्यम्food and similar items
अन्नाद्यम्:
Karta (कर्ता/subject of passive/gerundive)
TypeNoun
Rootअन्न + आद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—अन्नाद्य (द्वन्द्व: ‘food and the like’)
उच्छिष्टम्leftover/impure remainder
उच्छिष्टम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउच्छिष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘अन्नाद्यम्’)
श्राद्धकर्मणिin the śrāddha rite
श्राद्धकर्मणि:
Adhikaraṇa (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootश्राद्ध + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—श्राद्धस्य कर्म (षष्ठी-तत्पुरुष)