Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 81

नवोनवो भवसि जायमानोऽह्नां केतुरुषसामेष्यग्रम्। भागं देवेभ्यो वि दधास्यायन् प्र चन्द्रमस्तिरसे दीर्घमायुः

návo-navo bhavasi jā́yamāno 'hnā́ṃ ketúr uṣásām eṣy ágram | bhāgáṃ devébhyo ví dadhāsy ā́yan prá candramas tirase dīrghám ā́yuḥ ||

Ever new thou becomest, being born; of days a signal, of dawns thou goest in the forefront. As thou movest, thou duly dealest out the gods their portion: O Moon, stretch forth for us long life.

नवः-नवःever new, again and again new
नवः-नवः:
विशेषणम् (कर्तृ-पदस्य)
TypeAdjective
Rootनव (प्रातिपदिक)
भवसिyou become / you are
भवसि:
(अकर्मक) कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु)
जायमानःbeing born, coming into birth
जायमानः:
कर्तृ (भवसि इत्यस्य) / विशेषणम्
TypeParticiple
Rootजन् (धातु) + शानच्
अह्नाम्of the days
अह्नाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of days’
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
केतुःbanner; sign; luminous mark
केतुः:
कर्तृ/विशेष्य (भवसि इत्यस्य)
TypeNoun
Rootकेतु (प्रातिपदिक)
उषसाम्of the dawns
उषसाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of the dawns’
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
एषिyou go, you move
एषि:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootइ (धातु)
अग्रम्the foremost point; the front; the first
अग्रम्:
कर्म (गत्यर्थक-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
भागम्a share, portion
भागम्:
कर्म (वि दधासि इत्यस्य)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
देवेभ्यःto/for the gods
देवेभ्यः:
सम्प्रदान (दाने/वितरणे)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
विapart; asunder; distributively
वि:
क्रियाविशेषणम् (दधासि इत्यस्य) — ‘apart, distributively’
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
दधासिyou place; you allot; you distribute
दधासि:
कर्तृ-क्रिया (कर्म: भागम्)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
आयन्going, as you go
आयन्:
कर्तृ (दधासि/एषि इत्यादीनां) / क्रियाविशेषणम्
TypeParticiple
Rootइ (धातु) + शतृ
प्रforth; forward
प्र:
क्रियाविशेषणम् (स्तिरसे इत्यस्य) — ‘forth, forward’
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
चन्द्रम्bright, shining
चन्द्रम्:
कर्म (स्तिरसे इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
स्तिरसेyou spread out; you extend
स्तिरसे:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootस्तॄ/स्तृ (धातु; ‘to spread/extend/lay out’)
दीर्घम्long
दीर्घम्:
विशेषणम् (कर्म-पदस्य)
TypeAdjective
Rootदीर्घ (प्रातिपदिक)
आयुःlife; lifespan
आयुः:
कर्म (स्तिरसे इत्यस्य)
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)

Rishi: Atharvanic tradition (not specified in input)

Devata: Candra (Moon)

Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-like cadence (probable; requires metrical verification)

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"Wonder at cosmic renewal → calm request for extended life.","listener_experience":"Quiet confidence, sense of being held by a larger rhythm.","intensity":4}