Mantra 3
Sukta 64
Sanskrit (Devanagari)
समानी व आकूतिः समाना हृदयानि वः । समानमस्तु वो मनो यथा वः सुसहासति
IAST Transliteration
samānī́ va ākū́tiḥ samānā́ hṛ́dayāni vaḥ | samā́nam astu vo máno yáthā vaḥ su-sahā́sati ||
English Translation (Griffith/Whitney)
Common be your purpose, common be your hearts; common be your mind, that among you there may be fair agreement.
Word by Word
समानिsame, common
समानि:
विशेषण (सम्बन्धः) — ‘हृदयानि’ इत्यस्य
TypeAdjective
Rootसमान (प्रातिपदिक)
वःof you (your)
वः:
सम्बन्ध (genitive) — ‘आकूतिः’ इत्यस्य
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आकूतिःintention, resolve
आकूतिः:
कर्तृ/विधेय (copular predicate) — ‘(अस्तु)’ इत्यर्थे
TypeNoun
Rootआकूति (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)
समानानिsame, common
समानानि:
विशेषण (सम्बन्धः) — ‘हृदयानि’ इत्यस्य
TypeAdjective
Rootसमान (प्रातिपदिक)
हृदयानिhearts
हृदयानि:
कर्तृ/विधेय (copular predicate) — ‘(सन्तु)’ इत्यर्थे
TypeNoun
Rootहृदय (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक)
वःof you (your)
वः:
सम्बन्ध (genitive) — ‘हृदयानि’ इत्यस्य
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
समानम्same, common
समानम्:
विशेषण (सम्बन्धः) — ‘मनः’ इत्यस्य
TypeAdjective
Rootसमान (प्रातिपदिक)
अस्तुlet it be
अस्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
वःof you (your)
वः:
सम्बन्ध (genitive) — ‘मनः’ इत्यस्य
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मनःmind
मनः:
कर्तृ/विधेय (copular predicate) — ‘अस्तु’ इत्यस्य
TypeNoun
Rootमनस् (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक)
यथाso that, in such a way that
यथा:
क्रियाविशेषण (उपपद-सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
वःof you / among you
वः:
सम्बन्ध (genitive) — ‘सुसहासति’ इत्यस्य कर्तृ-सम्बन्धे
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुसहासतिmay (it) agree well / be in good harmony
सुसहासति:
क्रिया (अभिप्रेतः कर्ता: ‘मनः’/‘सम्बन्धः’)
TypeVerb
Rootसह् (धातु) + सु- (उपसर्ग/उपपद) ; ‘सुसह’ इति विशेषण-आधारित क्रियापद-प्रयोगः
Attribution
Rishi: Atharvanic tradition (saṃmanasya hymn complex)
Devata: Saṃmanas (Concord) / collective intention
Chandas: Anuṣṭubh (probable; requires strict syllable count with pada text)
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":null,"emotional_arc":"Immediate settling into warmth and agreement.","listener_experience":"Softening of stance; readiness to cooperate.","intensity":3}