Mantra 2
Sukta 30
Sanskrit (Devanagari)
शतं ते दर्भ वर्माणि सहस्रं वीर्याणि ते । तमस्मै विश्वे त्वां देवा जरसे भर्तवा अदुः
IAST Transliteration
śatáṃ te darbha vármāṇi sahásraṃ vīryā́ṇi te | tám asmaí víśve tvā́ṃ devā́ jarásé bhártave aduḥ ||
English Translation (Griffith/Whitney)
A hundred are thy armours, O Darbha; a thousand are thy powers. Thee have all the Gods bestowed for this man to wear, for old age—unto long life.
Word by Word
शतम्a hundred
शतम्:
Karma (संख्याविशेषणम्—वर्माणि इति कर्मपदस्य)
TypeNoun/Adjective (numeral)
Rootशत (संख्या-प्रातिपदिक)
तेof you/your
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/स्वामित्वम्)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
दर्भO darbha-grass
दर्भ:
Sambodhana
TypeNoun (vocative address)
Rootदर्भ (प्रातिपदिक)
वर्माणिarmours, protections
वर्माणि:
Karma (अदुः इति क्रियायाः कर्म)
TypeNoun
Rootवर्मन् (प्रातिपदिक)
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma (संख्याविशेषणम्—वीर्याणि इति कर्मपदस्य)
TypeNoun/Adjective (numeral)
Rootसहस्र (संख्या-प्रातिपदिक)
वीर्याणिpowers, strengths
वीर्याणि:
Karma (अदुः इति क्रियायाः कर्म)
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
तेof you/your
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/स्वामित्वम्)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
तम्him/it
तम्:
Karma (अदुः इति क्रियायाः कर्म—‘him/it’)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
अस्मैto this one, to him
अस्मै:
Sampradāna (प्राप्त्यर्थे दत्तिः—‘to him’)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
विश्वेall (the)
विश्वे:
Kartā (अदुः इति क्रियायाः कर्ता)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (अदुः इति क्रियायाः कर्म—‘you’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
देवाःgods
देवाः:
Kartā (विश्वे देवाः—कर्तृसमूहः)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
जरसेfor old age, for long life
जरसे:
Sampradāna (प्रयोजन/लाभार्थे—‘for old age/lastingness’)
TypeNoun
Rootजरस् (प्रातिपदिक)
भर्तवेfor support, for sustaining
भर्तवे:
Sampradāna/Prayojana (उद्देश्ये—‘for bearing/supporting’)
TypeNoun (infinitival dative sense)
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
अदुःthey gave
अदुः:
Kriyā
TypeVerb
Rootदा (धातु) — लिट्/लुङ्-प्रयोगः; वैदिक रूपम् ‘अदुः’ = ‘अदुः/अदुः’ (3rd pl.)
Attribution
Rishi: Atharvanic tradition (Darbha-maṇi cycle)
Devata: Darbha (as amulet-power), supported by Viśve Devāḥ (All Gods)
Chandas: Anuṣṭubh
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From abundance proclamation to settled assurance of long life.","listener_experience":"Calm confidence; sense of being blessed and covered on all sides.","intensity":5}