Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 49

Sukta 2

यावतीः कृत्या उपवासने यावन्तो राज्ञो वरुणस्य पाशाः । व्यृद्धयो या असमृद्धयो या अस्मिन् ता स्थाणावधि सादयामि

yā́vatīḥ kṛtyā́ upavā́sane yā́vanto rā́jño váruṇasya pā́śāḥ | vyṛ́ddhayo yā́ asamṛ́ddhayo yā́ asmín tā́ sthāṇā́v ádhi sādayāmi

What sorceries soever are within the dwelling, what nooses of king Varuṇa there be—what failures, what prosperless states are herein, those do I cause to settle down upon the stump.

यावतीःas many (as)
यावतीः:
विशेषण (कृत्याः इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootयावत् (प्रातिपदिक)
कृत्याःwitchcrafts, harmful spells
कृत्याः:
कर्तृ (सादयामि इत्यस्य; याः… ताः) / विषयः
TypeNoun
Rootकृत्या (प्रातिपदिक)
उपवासनेin/at the fasting (rite), during observance
उपवासने:
अधिकरण
TypeNoun
Rootउप-वास-न (उपवास + -न; प्रातिपदिक)
यावन्तःas many (as)
यावन्तः:
विशेषण (पाशाः इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootयावत् (प्रातिपदिक)
राज्ञःof the king
राज्ञः:
सम्बन्ध (पाशाः इत्यस्य)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
वरुणस्यof Varuṇa
वरुणस्य:
सम्बन्ध (राज्ञः इत्यस्य/पाशाः इत्यस्य)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
पाशाःnooses, bonds
पाशाः:
कर्तृ (सादयामि इत्यस्य; यावन्तः… पाशाः) / विषयः
TypeNoun
Rootपाश (प्रातिपदिक)
व्यृद्धयःprosperities, increases
व्यृद्धयः:
कर्तृ (सादयामि इत्यस्य; या… ताः) / विषयः
TypeNoun
Rootवि-ऋद्धि (प्रातिपदिक; ‘वृद्धि/ऋद्धि’)
याःwhich
याः:
सम्बन्ध/अन्वय (व्यृद्धयः इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
असमृद्धयःnon-prosperities, failures
असमृद्धयः:
कर्तृ (सादयामि इत्यस्य; या… ताः) / विषयः
TypeNoun
Rootअ-समृद्धि (प्रातिपदिक)
याःwhich
याः:
सम्बन्ध/अन्वय (असमृद्धयः इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मिन्in this (person/thing), here
अस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootअयम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ताःthose (all those)
ताः:
कर्तृ (सादयामि इत्यस्य) / पुनरुक्त-निर्देश
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्थाणौon/at the stump, post
स्थाणौ:
अधिकरण
TypeNoun
Rootस्थाणु (प्रातिपदिक)
अधिupon, on
अधि:
उपपद-सम्बन्ध (स्थाणौ इत्यनेन; ‘upon’)
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
सादयामिI cause to sit down; I settle/lay down (i.e., fix/fasten)
सादयामि:
क्रिया
TypeVerb
Rootसद् (धातु) + caus. सादय-

Rishi: Atharvanic wedding-hymn tradition (variable anukramaṇī attribution)

Devata: Varuṇa (as royal binder) and the apotropaic act of deposition

Chandas: Anuṣṭubh-like (late Atharvanic domestic meter)

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From threat inventory to confident neutralization and calm.","listener_experience":"Empowerment—‘nothing is left unaddressed’—followed by relief.","intensity":6}